Urriaren 21eko hauteskundeak aprobetxatu eta zumaiarrei atez ateko sistemaren alde dauden edo ez galdetzeko eskatu du Birziklapena bai, atez atekorik ez herri plataformak, alkateari eta zinegotzi guztiei zuzendutako gutunean: “Etorkizunaren inguruan dauden dudak uxatzeko, eta udal administrazioak erantzunik eman gabe bota duen denbora ikusita, uste dugu argigarria eta egokia izango litzatekeela herritarrei kontsulta egitea, galdera argi eta erraz batekin: “Atez ateko sistemaren alde zaude, bai ala ez?”. Urriaren 21ean egingo diren hauteskundeak aprobetxatzea proposatzen dute, “egitura aprobetxatzeko, ia inolako kostu gehigarririk gabe”. Hemen irakur dezakezue gutuna:
Alkatea: “Atez atekoaren emaitzak bermatzen dituen beste edozein sistema aztertzeko prest gaude”
Inkesta: Herri galdeketa bidez aukeratu beharko al litzateke hondakinak biltzeko sistema?
Joan den ekainaren 13an, ‘Birziklapena Bai – Atez atekorik Ez’ herri plataformako kideek elkarrizketa eduki zuten Zumaiako Udaleko alkate eta bere udal-gobernukide batekin. Bertan, Udal arduradunei jakinarazi zieten 4.000 inguru zumaiarrek egin zutela bat plataformak sinadura bilketa bitartez egindako eskaerekin, hau da: atez ateko bilketa sistemari ez esatea, hiri hondakinen bilketa selektiboa eta birziklapena bultzatzen jarraitzea edukiontzen bitartez, eta prebentzioa eta herritarren heziketa eta kontzientziazioa hobetzen jarraitzeko egitasmo berriak martxan jartzea.
Hilabete batzuk pasa dira elkarrizketa hori egin zenetik, Herri Plataforma honek ez du inolako erantzunik jaso egindako eskakizunei, eta zer gertatuko den jakin gabe jarraitzen du. Uste dugu Udalak ofizialki argitu behar duela zein den bere jarrera, herritarrek jakin ahal izan dezaten hondakinak biltzeko zein sistema ezarriko den, eta iritzia emateko aukera izan dezaten.
Gaur egun inork ez du zalantzan jartzen Udalaren kudeaketa herritarren partaidetzan eta haien gehiengo iritziarekiko errespetuan oinarritu behar dela.
Etorkizunaren inguruan dauden dudak uxatzeko, eta udal administrazioak erantzunik eman gabe bota duen denbora ikusita, uste dugu argigarria eta egokia izango litzatekeela herritarrei kontsulta egitea, galdera argi eta erraz batekin: “Atez ateko sistemaren alde zaude, bai ala ez?”.
Datorren urriaren 21ean, hauteskunde autonomikoekin batera, aukera zoragarria duzue zumaiarrei galdetzeko. Hauteskundeetarako antolatu behar den egitura aprobetxatuz, eta ia inolako kostu gehigarririk gabe, zumaiarren benetako borondatea zein den ezagutu ahal izango da.
Guzti horregatik, gutun hau bidaltzen dizuegu formalki eskatzeko datorren urriaren 21ean zumaiarrei atez atekoaren inguruan galdetzea, eta haiek demokratikoki azaldutako jarrera errespetatzea.
Adeitasunez,
“Birziklapena Bai – Atez Atekorik Ez” plataforma-kideak.
Ez dakit ba erreferenduma beharrezkua dan ailegatu gean puntura ailegatuta. Uste det nahiko garbi daola zumaiar gehien gehienek ez dutela nahi atez ateko sistema. plataformak jasotako 4.000 sinadura hoiek ez al dira nahiko? Baina pausu egokia litzake udaletxian partetik, zeren, zerbait egin beharko du, ezin du bestaldera begiratu. Eta ez du balio esatea “herriari ezin zaio galdetu ondo edo gaizki egin”. Hori tranpa hutsa da. Argumentu horrekin inork ez luke ezer galdetuko, beti norberaren iritzia dalako “ona” eta besteena “txarra”. Sistema bat ona edo txarra herritarrek bihurtzen dute, haiek direlako erabili behar dutenak. Atez atekoa paper gainian onena izan leike, baina herria kontra badaukazu, alperrik. Gauza bat da zer helburu dazkau eta bestea egingarriak ote dian, ze erritmotan. Nik espero det erreflexio bat udal gobernuaren partetik eta ea denok konforme egoteko moduko adostasun bat lortzen degun. Zarautzen ari dira. Zumaian zergatik ez?
Oso ondo iruditzen zait 4000 sinadura lortu dituen ekimen batek erreferendum bitartez herriari galdetzea eta erabaki binkulantea izatea. Demokratikoki eredugarria, bai horixe!. Haratago noa: herri mailaren eskumenean dauden erabakietan (demagun 1500 sinaduratik gora lortutako babesa duten ekimenek) herri-erreferenduma inplikatu beharko luke eta erreferendum honetan ateratako emaitzak erabaki binkulante.
Planteamendu hau martxan jarri ezkero, herriak inoiz baino gehiago izango luke hitza eta erabakia. Ikuspegi jasangarri batetik, edo ekonomikotik … erabaki desegokiak hartzeko arriskua egongo litzake. Baina herriak izango luke herri kudeaketaren ardura nagusia.
“plataformak jasotako 4.000 sinadura hoiek ez al dira nahiko?” Hori da kontuaren jatorria, antza, baina, mesedez, as ahaztu kopuru hori eguzrrezkoa dela. Ez dira 4.000 sinadura bildu, ezta hurrik eman ere! Herriari galdetza ondo dago, baina horren premisatzat ustezko sinadurak hartzea ez da zilegi. iritzi bat izateko aurrena benetako informazioa eta egokia behar da, eta hori, orain artean, uaktu egin dio plataformak herriari, nahiago izan baitu gezurra eta manipulazioa.
ahaztu orduan 4.000 sinadurak. Herriari galdetzearen alde al zaudete atez atekoa defenditzen dezutenak?
Herriari galdetzen al zaio zergak nola arautu? Trafikoa nola arautu? Erraustegia jartzeko galdeketarik izan al zen? AHT egiteko, Jaizkibel txikitzeko, Mompas txikitzeko, Gaintxurizketa ingurua txikitzeko, Sansinenea txikitzeko, Gorostiaga txikitzeko? Sakoneko desberdintasunik al dago oraingo kasuarekiko? Behin egingo zentzuzko gauza bat erakundeek, eta orduan hasten dira ateratzen zuzeneko demokraziaren adalid berriak… Ai ama!
Horixe da ba kontu honetan penagarriena, lehen pnvrekin ez zitzaiola herriari galdetzen, eta orain bildurekin ere ez. Eta hori ez nuen espero. Ezkerrak herriari entzungo ziola use nuen.
Ba nire ustetan, roki, birziklapenaz ari garenean, sistema bat ona edo txarra ez dute herritarrek bihurtzen, emaitzek baizik. Birziklapena bai diozuenean, ahalik eta emaitzarik hoberena lortzearen alde zaudetela ulertzen dut. Baina zuek diozuen galdera hori luzatuta, ezkutuan bada ere, %35eko birziklapen emaitzak lortzen dituen gaur egungo sistema eta %80koa lortzen duen atez atekoa ari zarete parez pare aukeran jartzen. Herria kontra dagoela diozu, normala! badakizue komunikabideek (eta baita plataformak ere) ondotxo manipulatu dutela informazioa (arratoiekin pegatinak ateraz/usaina areagotuko da!/arraina noiz jan aginduko digute!/…). Eztabaida birziklapen emaitzetan zentratu beharrean (galduta daukaten terrenoa), herritarrengan izua zabaltzera mugatu dira.Beldurra sartu digute, baina ziur nago zumaiarrak nahikoa helduak badirela ulertzeko erosotasunaren gainetik, herritarrok konpromezuak dauzkagula gure eta gure ondorengoen osasunarekiko eta bizi garen inguruarekiko.
Bueno ba, Zumaira ere iritsi da hauteskunde kanpaina. Plataformak nola ez horretarako erabiliko du gaia, hasieratik bere helburua zena lortu nahi dutelako. Alkateak dioen moduan oraindik ez dute emaitza berdinak lortzen dituen sistemarik proposatu, zertarako? Desgastea da helburua.Eta lortu dute Roki bezalako jendeak uste izatea hondakinak etxean bereiztea aukerazkoa izan ala ez galdeketa bidez erabaki behar dela. Zein izango da galdera Roki: %80a bereizita jasotzea nahi duzu ala ez? Birziklatzea aukera ala betebeharra da? Prest al zaude bereizita biltzen ez dena Zumaian bertan errausteko?
Begira, trujas, gauzak nahi adina konplikatu leizke inora ez iristeko, edo erraztu zerbait garbi aterako badeu. Hemen arazoa da ezker abertzaleak hanka sartu dula atez atekoaren gaia planteatzeko moduarekin, estrategiarekin. Hainbeste urte parte hartzea eta herriaren hitza aldarrikatzen, boterera iritsi eta lehenengo aukeran, zazt! Pnvren jokaera berdina, “herriari galdetu beharrik ez, herria gu garelako”. Ez dakit, poltrona horiek badute birusen bat. Nik ez det zalantzan jarriko atez atekoarekin emaitza hobiak lortzen ez diala. Eztabaida hori alperrikua da, bakoitzak bere datu arnesala jartzen du mahai gainian eta azkenean sinismen kontua bihurtzen da. Nik kritikatzen detena da prozesua nola egin den: egun batetik bestera, to, atez atekoa jarriko dala iragarri, data eta guzti, jakinda polemikarako gai aproposa dala, aurkari politikoak zai dabela aukera txikiena desgasterako erabiltzeko. Helburua ona izango da, sistema igual ere bai, baina jendia konbentzitzeko argudioak behar dira, aurre lanketa bat, eta ikusten bada hala ere herritarrak oraindik ez dabela prest, mantsoago joan, pausoak pixkanaka egin birziklapenaren bidean. Zergatik ez da bosgarren kontenedoriaren aukera benetan bultzatu, indar guztiekin? Pnvren ekimena zelako. Punto. Zergatik ez bide hori esprimitu, eta hemendik bi urtera emaitzak aztertu? Emaitzak ez badira onak, hor argumentua atez atekoa ezartzeko. Baina bidean asko irabazita: herritarren aldek jarrera. Hori izan da Bilduren kagada (ezker abertzalearena zehaztuko nuke).Oraindik badago arazuari buelta emateko aukera. Judoan bezela, aprobetxatu plataformak dakan indarraren inertzia, egin kanpaina eraginkorra kontenedore marroian alde, jarri teknikuak kalian jendeari laguntzeko, aholkatzeko. Eta behartu jendea pixkanaka, zergatik ez. Adibidez, denerako balio duen kontenedorea astean behin bakarrik atera kalera. Jendeari erakutsi hondakinak bereizten. Ez dakit, tarteko gauza asko planteatu leizke herriak oraingoz nahi ez duen aez atekoa kolpean ezarri gabe.Nei erreferenduma alperrik iruitzen zait, badakigulako emaitza.
Nik berriz behin eta berriro irakurri det alkatearen adierazpenetan emaitza berak ematen dituen beste sistema bat aztertzeko prest daudela. Zein bi sistemen artean egin nahi dezu galdeketa? Azken bost urteetan Zumaian martxan egon arren atez-atekoaren emaitzetara hurreratu egine z den batena eta atez-atekoaren artekoa? Hori herri galdeketa batean galdetzeko modukoa da?Nire galdeketaren aurkako argudioa ez da EAJk ez duela galdeketarik egin. Hori ez da arrazoi bat. Galdeketa egitekotan emaitza berak ematen dituen bi sistemaren artean egin behar da. Hala zilegi iruditu zitzaizun Zestoan egin zuten galdeketa adibidez? Aukeratu daiteke animalia bat horrela tratatzen jarraitu ala ez?Galdeketak noski direla beharrezkoak, baina sistea bat edo bestea aukeratzeko. Ez emaitza bat edo bestea aukeratzeko, birziklatzea betebeharra ala eskubidea den aukeratzeko. Hala zuri galdetu dizute ea errekara ixuri bat bota nahi duzun edo ez?Zuk diozu Bilduk ez duela 5. edukiontzia bultzatu, lanketa eta sentsibilizaziorik egin….Nik dakidala aurreko legealdian jada hondakinen foro partehartzaile eta ireki bat osatu zen, a bombo y platillo anunciatuta. Zenbat jende joan zen? Bilduk dioenaren arabera oso gutxi. 5. edukiontziarentzat giltzak banatu ziren (azkenak 2011ko abenduan izan zirela entzunda daukat) eta martxoan hartu zen erabakia plenoan. Eta ekainean oraindik ere giltza gehiago banatu ziren, baita uztailean ere. Noiz ez du bultza Bilduk 5. edukiontzia? Gertatzen dena da hemen jendea oso eroso bizi izan dela, zaborra nahastuta mendira (Urteta) botatzen. 5. edukiontzia hor egon da azken 5 urtetan, giltzak banatzeko saioak ere bai, ikastaro eta guzti. Baina jaramonik ez. Nahi duenak egin du, nahi ez duenak ez. Eta gaur egun 5. edukiontzia erabiltzen duenak jada etxean bereizketa atez-atekoaren moduan egiten du, ez ahaztu. Bi ruet eskatzen dituzu, 5 urteren ondoren, beste bi urte, 5. kontenedoreari aukera emateko. Baina zuk ere badakizu jada gehiegi luzatu dela 5. edukiontziaren aukera, zabortegietan ez dagoela tokirik eta presazkoa dela ixtea, lehenago hasi ezkero aukera edukiko genuen arren gaia nahita utzi dela berandutzen, erraustegiaren beharra ezinbestekoa izateko. Orain zabortegirik ez daukagu ia, eta ez daude zuk eskatzen dituzun bi urte horiek zaborra masan botatzen jarraitzeko. Kontraesanak sumatzen ditut zure hitzetan: poltronaren birusak kutxatu du Bildu, baina herrian zalaparta eta bere arerioari erasora jotzeko aukera emango ziola zekien gai batean bete-betean sartu da….poltronan eroso egotea ez al zen errazagoa? Ez posizionatzea? Beste aldera begiratzea? Ados gon ala ez aitortu behar zaiona da ausarta izan dela, zerbaitetan sinistu duela eta alternatibak mahai gainean jarri (hondakinen plan integral eraberritua Aldundian esaterako). Erraustegia geldituko zuela esan zuen eta horrela izan da. Behingoagatik zuk poltronaren birusak kutxatu dituztela diozunek bada ere politikoren batek hitza bete du.Azkenik esan plataformak indarra duela diozula, baina nik plenoaren ondoren zalantza dudala. Plenoan erakutsitakoak eta bertan bildu zen jendeak (han zeuden zeudenak, ez gehiago ez gutxiago) erakusten badu babesa….4000 sinadura horiek galdeketa bat egiteko erabili nahiko balituzte, jada aurkeztuko zituzten notarioaren froga eta guzti, sinatzaileak herritarrak direla, 18 urtetik gorakoak eta errepikatu gabe. Baina ez dute egin, oraindik sinadura horiek “ustezkoak” dira. Beraien helburua ez delako sistema bat adostea zuk diozun moduan, beraien helburua Bildu haustea da, eta zu ere joko berean erori zara.
Nik artikulu hau enuke “Hondakinen kudeaketa”n sartuko, “Politika”n baizik. Artikulo honetan ez delako kudeatzeko sistemez mintzatzen (“herri galdeketa”, “demokraziaz” …). Eta ildo hortatik aurkitzen da ikusten dudan aukera paregabea. Herriari botere gorena emateko eta ez herritarren ordezkariei. Ea zer iruditzen zaizuen plantemendu hau:
Demagun herritar batek, herriaren eskumenean dagoen arau bat aldatu edo ezarri nahi duela. Bere ekimenaren aldeko firma bilketa bat hasten du. Zumaian erroldatutako eta 18 urtez gorako 500 pertsonen babesa jasotzen duenean udaletxera joaten da eta han teknikari batek 500 pertsonen erroldak eta datuak baieztatzen ditu. Baieztapenaren ondoren (eta ekimena udalaren konpetentzia dela ziurtatuta), plenoan ekimenaren berri ematen da eta hiru hilabeteko epe bate ematen da zumaiar gehiagok ekimen horretara batu nahiko balu (udaletxera joanez, izena eman, baieztatu, …). Epe horretan 1700 pertsonen babesa jaso ezkero udal-gobernuak herri-galdeketa bat plantetuko luke eta galdera ekimenaren sortzaileak egingo luke. Herri galdeketaren emaitza binkulantea izan beharko luke eta beste edozein arau eta erabakiren gainetik egon; bakarrik beranduago egiten den beste herri galdeketako erabaki batek izango luke balio gehiago.
(500 eta 1700 kopuruak jarri ditut Zumaian azken hauteskundeetan 500 bozkekin zinegotzi bat lortzen delako eta 1700 bozka lortu zituelako alderdi bozkatuenak, (buruz ari naiz)). Prozesu honek izan ditzake akatsak baina nork izango luke subiranotasuna?. Erabaki desegokiak hartzeko arriskua ere handitzen da. Baina herriak sufrituko ditu berak hartzen dituen erabakien ondorioak.
Kontua da KOMENI DENEAN bakarrik, eta masa sozial handi bat atzean daukagula dakigunean BAKARRIK eskatzen dugula herriaren borondatea betetzea. Eta ez naiz ari politikari GUZTIETAZ bakarrik… Ez al zaie ba kataluniarrei beraien estatus politikoa erabakitzeko eskubidea eman behar?. Atez-atekoa ezarri edo ez ez al litzake galdetu behar?, Kirol portua egin edo ez al litzake galdetu behar?… Ay, amigo.
Horrelako sistemaren jartzen ez den bitartean nik zuriz botatzen jarraituko dut. Ez bainau inongo alderki politikok ordezkatzen, ez behintzat nire lau urtetako bozka inkondizionala emateko adina behintzat.
Barkatu hartu dudan berotuagatik.
Enbidok ordago politikoei. Ni ados zurekin. Zenbat aldiz entzun degu “politika egiteko modu berria ekarri dugu”, “herritarraren parte hartzean oinarrituko gara”, “herriak du hitza” eta antzeko mantrak? Hori eskatzia erraza da batek arduraik ez dakanian, baina gobernatzia tokatzen danian, herritarren iritzia arazo bihurtu leike. Eta orduan zer? Ba, “herritarrak oker daude, ez dakite zer nahi duten, ezin zaie ona eta txarraren artean aukeratzen utzi”. Eta lezioak ematen hasten dira. Ordezkari politikoek autokritika egiteko dakaten ezintasun patologikoaren berri banuen, baina kezkagarriena iruditzen zait militante gehienek gaitz bera izatia. Burua kuadrikulatuta dakate, eta azkeneraino defendituko dute alderdiak erabakitako edozer, oinarrizko printzipioei uko eginda ere. Gauza batzuk ezin dira herriari galdetuta erabaki (oinarrizko giza eskubideak…), baina gizartearen funtzionamenduan eragiten duten hainbat kontu “tekniko” bai. Herriak erabaki okerra hartzen duela? Erabakitzeko eskubideak hori du, batzutan hanka sartzen dela. Horrela ikasten da, horrela egiten du gizarteak benetan aurrera. Beti politikoen erabakien menpe, gizartea ez da sekula burujabe izango, ez du heldutasunik izango. Agian horixe nahi dute politikoek… Hanka sartzeko eskubidearen alde!
Ni planteamentuarekin ados.Rokirekin aldiz ez. Zuk diozunaren arabera herritarrek hanka sartzeko eskubidea dute, ala aukeratzen badute. Ez didazu aurreko mezua erantzun (Zestoako galdeketa zilegi al zen edo ez etab.). Kontua da zaborra nahasita botatzea eskubide bat den, bai ala ez. Hori aukera daitekeen galdeketa bidez. Zuk baietz diozu, nik argi daukat ezetz. Betebeharra dela zaborra bereiztea, ingurugiroa ez delako inorena baina aldi berean denona delako, eta ondorioak guk eta hurrengo belaunaldiek jasango dituzte.Jada hirugarren aldia da galdera bera planteatzen dudala eta beti por la tangente ateratzen zarete erantzun gabe:Aukeratu daiteke zaborra nahasita botatzea aukera bat izan behar duen bai ala ez?
Harrigarria, korrika eta presaka, informazioa banatu gabe eta jendea izutuz erreferenduma. Ba, nire ustez ea Urtetara eraman ordez zabortegia kirol portuaren gainean egin beharko litzatekeen galdetu beharko litzateke. Edo geure intzineradora propio bat baina ez Oikian edo nekazal eremuetan, Amaiako plazan edo Beheko plazan adibidez. Oso erraza da zaborra sortu eta gero beste herrietara bidaltzea edo usurbildarrei Zubieta gainean, beren muturren aurrean erraustegi erraldoi bat ipintzea. Bestalde, aspaldi honetan partido politikoek , sindikatuek, euskal presoak euskal herriraekartzeko aldekoek, grebaren aldekoek eta beste askok bazter guztiak plastikozko pankartaz bete dituzte bazterrak. Txalo bero bat, udazkena dator eta hego haizea. Plastiko horiek azkar usteltzen direnetakoak al dira horrela edonon ipintzeko?? benetan maite duzue euskal, txalo bero bat.