—Kondoia bekatua da! —oihukatu zuen gizon santuak.
—Baina jauna —erantzun zion besteak—, kontuan izan gaitzak harrapatzeko dagoen arriskua.
—Gaitzak! —oihukatu zion gizon santuak haserre—. Gizakion gaitzik larrienak gure bekatuak dira! Eta kondoia heriozko bekatua da, ez ahaztu!
—Badakit jauna —saiatu zen bestea egoera konpontzen gero eta urduriago—, baina HIES eta antzekoak ez dira edonolako gaitzak eta…
—Bekataria! —sutu zen gizon santua—. Erruki zaitez oraintxe bertan esan duzunaz! Jar zaitez belauniko! Makurtu!
—Baina jauna —ahalegindu zen bestea oraindik gizon santuaren aurrean lau hanketan jarrita.
—Ez jarri aitzakiarik —moztu zion gizon santuak sotanaren gonak altxatuz—. Gogoan izan, gainera, latexari alergia diodala.
Bekatua
Demokrata (Dortoka eta eskorpioia II)
Antonio eskorpioia inguru hartako demokratetan demokratena zen. Norbaitek nahigabe berekin topo egiten bazuen, edo hitz txarren bat esaten bazion, azkar jasotzen zuen erantzuna:
—Antidemokratikoa zara! —oihukatzen zuen Antoniok.
Bizitoki zuen aintziraren bizilagun guztiekin aritzen zen berdin. Bidean topatzen zuen edonori aurpegiratzen zion ibilbide demokratikoaren falta, inolako salbuespenik gabe.
—Ez zarete demokratikoak —oihukatzen zien txoriei—. Zuek hegan joan eta besteak lurrean uzten gaituzue.
—Demokratak ez dira arrastaka ibiltzen —esaten zien sugeei—. Beste guztien parean aritu behar zarete.
—Zuen hizkuntza inposatu nahi diguzue —botatzen zien arrainei—. Guk ezin dugu ur azpian hitz egin, beraz, antidemokratiko inposatzaileak zarete.
Inguruko animalia, hegazti eta antzeko guztiekin aritzen zen berdin Antonio eskorpioia, bere demokratikotasuna aldarrikatuz behin eta berriz.
Halako batean, aintziran bizi zen ahate zahar bat inguratu zitzaion Antoniori, honen harrokeriaz gogaituta.
—Zergatik uste duzu zu beste inor baino hobea zarela? —galdetu zion ahateak Antoniori—. Zergatik uste duzu zu zarela inguruko demokrata bakarra?
Antoniok irribarre zeken bat azaleratu zuen eta bere eskorpioi ezten pozoitsua erakutsi zion ahateari.
—Ni naiz inguruko demokrata bakarra —ziurtatu zuen eztena astinduz—, nire pozoiak ez baitu bereizmenik egiten handi edo txiki, ahate edo eskorpioi. Batzuentzat zein besteentzat eragin bera du nire pozoiak. Demokratikoki.
Zikloia
Haize bolada bortitzek ez zioten Aneri lo hartzen uzten. Zuhaitzetako adarrek astintzean ateratzen zuten zarata, kalean hegan zebiltzan kaxa eta trasteek ateratako hotsak eta, bere gelako pertsianaren astinduek ikaratu egiten zuten.
—Lasai egon —azaldu zion aitak ohean eserita—. Zikloi txiki bat baino ez da eta laster amaituko da.
—Zer da zikloia aita? —galdetu zion Anek oraindik lasaitu ezinik—. Dorothyren etxea airean eraman zuenaren antzeko zerbait?
Galdera garrantzitsua zen hura Anerentzat, Ozeko aztia baitzen bere ipuin gogokoena eta Dorothy bertako protagonista.
—Antzeko zerbait da —erantzun zion aitak gabon muxu bat emanaz.
Goxo egin zuen lo Anek gau hartan, eta haizearen orroek Ozeko lurralderaino eraman zituzten bere ametsak. Dorothyren etxearekin gertatu bezala, zikloiak airean eraman zuen bere logela Ozeraino eta, han, txorimaloarekin, letoizko gizonarekin eta lehoi beldurtiarekin batera aritu zen borrokan sorgin gaiztoak mendean hartu arte.
Goizean, esnatu zenean, bizi-bizi jarraitzen zuen ametsetako abenturak bere gogoan. Ez zen haizearen zaratarik gehiago entzuten eta pozik jaiki zen ohetik, zikloia amaitu zela ikusita. Berehala bururatu zitzaion aitari kontatu behar ziola gaueko ametsa, Hiri Esmeraldan egon zela esan behar zion, Dorothy bezala zikloiak airean eramanda.
Pozik, gelako pertsiana altxa zuen egun-argia ikusteko irrikan eta, leihotik kanpora begiratu zuenean harrituta gelditu zen.
Ez zuen bere etxe ingurua ezagutzen.
Hotza
Ile-apaindegirako bidean belarriak izoztu zaizkit.
Bidean gurutzatzen ditudan lagunek ere hotz aurpegia daukate: txamarra handiak soinean, eskularruak jantzita eta txapela buruan izan arren, hotzak daude.
Nik ez dut txapelik jantzi eta, horregatik, belarriak izoztuta nabaritzen ditut.
—Betiko moduan moztu —esan diot Juliori ile-apaindegira sartu orduko.
—Betiko moduan? —asaldatu da Julio—. Kalean hotz izugarria dago! Erotu egin al haiz?
Ez diot eztabaidarako betarik eman eta betiko moduan makina hartuta kaskamotz utzi dit burualdea.
Pozik atera naiz kalera, pisu galanta arinduta. Julio sumatu dut ile-apaindegiko kristal atzetik begira, atsekabetuta. Azkar nabaritu dut kaleko hotza buruan baina, oraingoan, txamarrako patrikatik txapela aterata berehala estali dut kaskoa.
Orain, belarriak bero gorde ditzaket buruko ile guztiak arrotzeko beldurrik gabe.
Begiradak
“Barkatu” esaten dio aurpegira begiratu gabe.
“Barkatu”, errepikatzen du Ainhoa makurtuta dagoen tokirantz eskua luzatuz.
Ainhoak ez dio begiratzen. Eskua ikus dezake, baina ez da begirada itzultzera ausartzen.
Burua gehiago makurtzen du.
Berak laztan bat egiten dio ilean. Motots bat hartu eta fereka arin bat egiten dio. Baina Ainhoak ez dio begiratzen.
“Barkatu” errepikatzen du, eta Ainhoaren kokotsa hartuz poliki bultzatzen du goraka, neskaren aurpegia berari begira gelditu arte.
Ainhoak ez du ezer esaten.
Ez dio begirada luzatzen. Aurpegia eskuez estaltzen du.
“Ez didazu barkatuko?”, galdetzen du etsipen ahotsa erabiliz. “Badakizu ez nuela horrelakorik nahi”.
Ainhoak eskuak aurpegitik kendu eta begi ubelduen atzetik begiratzen dio.
Ez dago maitasunik haren begiradan. Ez dago barkamenik Ainhoaren begiradan.
Eta horrek sutu egiten du.
“Puta zaharra!” botatzen dio haserre. “Ikusten? Zurea da errua, zuk zirikatzen nauzu!”
Azken begirada ilun baten ondoren hasi zaio berriz kolpeka.
Herio
Herio nazkatuta dago.
Bizitzeko ezer ez duten haien gorpu hotzak biltzeaz nazkatuta.
Askotan entzun ditu teologo eta filosofoak berari buruz hitz egiten eta, umorez hartu izan ohi ditu haien hitzak: Herio demokratikoa omen da. Heriok ez omen du bereizten arraza edo kolorerik. Heriok berdin hartzen omen ditu pobre eta aberatsak.
Eta hala da, pentsatu du heriok. Berak ez du bereizketarik egiten. Baina aberatsek badakite bere atzapar hotzetatik nola ihes egin.
Pobreek, ordea, ez dute horrelako zorterik.
Horregatik, herio, nazkatuta sentitzen da. Nekatuta.
Munduko edozein tokitan lurrikara, tsunami edo antzekoren bat gertatu orduko milaka arima jasotzen ditu. Non bizi ez duten pertsonen arimak guztiak ere. Diru arazorik ez duenen bat tarteka.
Azken lurrikara hartan beste hainbeste gertatu zaio. Egunak eman ditu arima miserableak ehunka, milaka berekin eramaten eta ez du amaierarik ikusten.
Nazkatuta, eroritako eraikinen harri artera inguratu da, kapa beltza soinean eta sega luzea eskutan hartuta. Bera inguratu orduko lanean ari diren pertsonak baztertu dira, izututa. Badator segalari beltza arimak jasotzera, entzun du inguruan, baina Heriok ez die kasurik egin, bideari eutsi dio hezurretan sentitzen duen ondoeza gailendu ezinik. Zer egin dezake berak, ordea, patuaren aurka? Bere buruaren aurka?
Sega lurrean utzi eta hezur zaharrak lanean jarri ditu, harri eta hondakinak mugitzen. Gorpu hilak alde batera utzi ditu, jaramonik egin gabe. Itxoin dezakete, hildakoek ez dute presarik, berak ongi daki hori.
Ez dira arimak oraingoan bilatzen dituena. Bizirik gelditzen diren pertsonen bila ari da.
Bere buruari arimak lapurtzeari ekin dio.
Ebakuntza
San Sebastian bezperan egin zioten ebakuntza.
Arratsaldean.
Ebakuntza-gelara sartu orduko, giro berezia sumatu zuen gelan. Erizainak pozik zeuden, gaueko parrandarako planak egiten. Zirujaua txoko batean zegoen, ebakuntzako tresnak errepasatzen.
—Ebakuntza txikia da —esan zin zirujauak ohean etzan zutenean—. Ohartzen zarenerako amaituko dugu, lasai.
Baina bera ez zegoen lasai. San Sebastian bezpera zen eta Donostiako ospitale batean egin behar zioten ebakuntza.
—Donostiarra al zara? —galdetu zion zirujauari.
—Bai —erantzun zion honek, anestesia prestatzen zuen bitartean.
—Ba gogoratu danborrada ez dela gauerdia arte hasten —esan zion kamillatik urduri—. Ez entseatu nirekin!
—Ez motel!—erantzun zion zirujauak erizainei konplizitate barre bat luzatuz—. Gure lana serio hartzen dugu. Orain hartu arnasa lasai eta lokartuko zaitugu.
Anestesiaren eragina igartzen hasi zen pixkanaka. Begiak erortzen hasi zitzaizkion, zirujaua lanean hasteko prestatzen zen bitartean. Erabat lokartu aurretik azken begirada bat eman eta erizaina ikusi zuen zirujauari lan-tresnak pasatzen:
Botila bat txanpan eta bi baso.
Elur-panpina
Leihotik inguru guztia zuri ikusi zuenean, elur-panpina egitera jaistea erabaki zuen.
Alaba txikiaren betiko ilusioa izan zen etxe aurreko lorategian elur-panpina egitea. Behar ziren traste guztiak hartuta jaitsi zen bera, elurra urtu aurretik lorategian panpina egin asmoz.
Panpina handia egitea erabaki zuen, elur nahikoa zegoela aprobetxatuz.
Lehen elur-bola lorategia aldez alde zeharkatuz bildu zuen, ia gerriraino iristen zitzaion bola egin arte.
Bigarren elur-bola, gorputzari zegokiona, txikiagoa egin zuen, oreka mantendu nahian. Eta hirugarren bola txikiarekin errematatu zuen panpina, ia-ia bular pareraino iristen zitzaion elur-panpina ederra osatuz.
Alaba txikiaren tamainakoa.
Lorategian jasotako bi adarrekin egin zizkion besoak eta, sukaldetik ekarritako azenario eder bat eta galleta pare batekin sudurra eta begiak. Panpina alabaren tamainakoa zenez, honen bufanda eta neguko txapelarekin jantzi zuen, baita haren eskularruak jarri ere adarren muturretan.
Elur-panpina erabat osatuta ikusi zuenean etxera itzuli zen, panpina ederra egin zuela iritzita, alabaren gustukoa seguruenik.
Leiho ondoan eseri zen orduan, etxearen epeltasunaz gozatuz, lorategira begira. Handik primeran ikusten zuen elur-panpina, goiza zuritzen zuen eguzkipean argitsu.
Baina goizak aurrera egin ahala, eguzki-leun hark panpinaren edertasuna pixkanaka bereganatzen zuen, bere gorputz-hotza osatzen zuten elur-malutak ur bilakatuz. Sudurra izan zen lehena erortzen eta haren atzetik joan ziren beso eta begiak. Elur-bolaz osatutako panpina, pixkanaka urtzen hasi zen, bizia tantaz-tanta isuriz.
Alaba txikiak isuri zuen moduan.
Asmoak
Urtea amaitzearekin batera urte berrirako asmo onen zerrenda prestatu zuen.
Hasteko erretzeari utziko zion.
Ez zuen parrandarik egingo.
Edateari utziko zion.
Lan bila hasiko zen.
Zakartasunak utzi eta ingurukoekin atsegina izango zen. Etxekoekin bereziki.
Kirola egiten hasiko zen.
Liburu bat irakurriko zuen.
Zerbait ikasten hasiko zen, hizkuntzaren bat beharbada.
Botila erdi hutsik ikusi beharrean, bete-xamar ikusiko zuen.
Finean, orain zen alproja zekena izateari utzi eta, pertsona hobeagoa bilakatuko zen.
Horiek ziren urte berrirako bere asmoak. Urte-zaharreko kanpai-hotsak entzutearekin batera behin eta berriz bere buruari errepikatzen zizkionak, hamabigarrenaren ondoren pertsona hobea izango zela konbentzituta.
Familiarekin batera mahatsak jaten hasi zen: dong, bat, erretzeari utziko diot. Dong, bi, ez dut gehiago parranda egingo. Dong, hiru, edateari utziko diot.
Hamabigarrenera iritsi zenerako mahatsak, asmoak eta kanpai-hotsak nahasita zituen. Azken mahatsa eztarrian trabatu zitzaion eta xanpainarekin bultzada ematen saiatu zen baina, lehen zurrutadarekin ohartu zen edateari uzteko asmoa apurtzen ari zela. Alde batetik xanpaina botatzen hasi eta bestetik mahatsa gehiago trabatu zitzaion.
Asmo onek itota hil zen.
Olentzero
Haurrak ez zekien zer sinetsi.
Nork ekartzen zituen opariak: Olentzerok, ala gurasoek?
Zalantzak gainetik kentzeko gogoz, gabon gau hartan misterioa argitzea erabaki zuen. Ohean esna egongo zen, opariak nork jartzen zituen jakin arte.
Gau hartan, ohera sartu eta ahalegin berezia egin zuen esna mantentzen. Ohearen gozotasunean logurari aurre egin zion bere indar guztiekin, opariak jartzen zituen haren nortasuna deskubritu nahian.
Bere gelako atearen zirrikitua zaintzen zuen ohetik, itzal bat ate aurretik noiz pasako zain. Etxeko isiltasuna zelatatzen zuen, edozein soinuren aurrean adi, opariak noiz iritsiko.
Minutuak luzatzen hasi ziren, pixkanaka ordu bilakatuz eta, bitartean, oparien berririk ez.
Bat-batean, norbaitek kaleko atea gogor kolpatu zuen. Olentzero sartu ezinik gelditu ote zen?
Ziztu bizian jaiki zen ohetik eta kaleko atera abiatu zen gurasoak jaiki aurretik. Atea zabaldu eta kaputxa baten atzetik begiratzen zioten begi ilun batzuekin egin zuen topo.
—Zu al zara Olentzero? —galdetu zion haurrak inozentziaz berdez jantzitako gizonari.
Bere aita etxetik kolpeka eraman zuten gau hartatik aurrera ez zion gehiago Olentzerori oparirik eskatu.
