Zibergela

Irudiak editatzeko softwareen artean ezagunena Photoshop dela ukatzerik ez dago. Sona handia duen aplikazioa da, eta, dena esan behar bada, aukera asko ematen ditu. Baina inork ordaindu al du lizentziarik aplikazioa eskuratzeko? Nork instalatzen du ordaindutako bertsioa, eta nork laguntxo baten CD-ROM batean pasatakoa? Ez da oso argia izan behar erabiltzaile gehienek bigarren aukera hartzen dutela jakiteko. Baina jende hori ez da konturatzen legea hausten ari dela, eta hori dela eta, isuna jar dakiekeela. Dena den, horrela ibili gabe, bada irudien ediziorako beste aukerarik. Software librearen eskutik dator aukera, eta horietan ezagunena Gimp izeneko aplikazioa da.

Irudien ediziorako softwarea

Irudien edizioa, izenak dioen bezala, irudi digital bat hartu eta editatzean datza. Horretarako, hainbat software daude merkatuan. Normalean, editatzen diren irudiak argazki digitalak edo eskaneatutako irudiak izan ohi dira. Irudiaren edizioaren helburua akatsen zuzenketa izan ohi da: argazkietako argitasuna, distira eta kontrastea aldatzea eta eskaneatutako irudi zaharrei ukituak ematea. Horrela, irudi horiei berez falta zitzaien balioa eransten zaie, eta lortzen diren emaitzak oso txukunak izan ohi dira. Aipatutako eragiketa horiez gain, askoz lan gehiago ere egin daitezke.

Gimp

Izenak dioen bezala, Gimp (GNU Image Manipulation Program) irudiak manipulatu edo editatzeko GNU lizentziadun programa da. Beraz, Gimp aplikazioa software librea da, eta, horretaz gain, doakoa ere bai. Hasiera batean Linux plataformarako garatu baldin bazen ere, gaur egun Windows eta Mac OSX plataformetarako ere badago. Hau da, erabiltzaile arruntak erabiltzen dituen plataforma nagusietan erabil daiteke. Gaur egun, hori da Photoshopez gain dagoen aukera sendoena. Nahiz eta mota horretako aplikazio gehiago badiren, Gimpek du ezaugarri gehien.

Irudien ediziorako tresna multzo zabala ematen du. Marrazketarako, adibidez, tamaina desberdinetako brotxa, arkatza eta esprai antzekoa dauzka, besteak beste. Horiek guztiak nahi diren koloreekin erabil daitezke, aukera egiteko daukan kolore-paleta erabiliz. Irudien tamaina aldatzeko ere hainbat aukera ditu: moztu, oihalaren tamaina aldatu eta biratu egin daiteke. Irudiaren distira, kontrastea eta kolore-mailak doitzeko aukera ere ematen du.

Gimpek duen beste atal indartsu bat irudiei iragazkiak aplikatzeko duen aukera zabala da. Hainbat motatako iragazkiak ditu, eta mota horietako bakoitzaren barnean aukera bat baino gehiago. Edizio-lana egiteko garaian, geruza batekin baino gehiagorekin lan egiten uzten du. Egiten den lan bakoitza aparteko geruza batean egin daiteke, eta, horrela, ondoren zerbait aldatu behar bada askoz ere errazagoa izaten da.

Fitxategi-mota multzo handi bat onartzen du; horrela, kapaz da JPG, GIF, PNG, TIFF eta PSD (Photoshop) formatuetan gordetzeko. Horrez gain, PDF formatuan ere gordetzeko aukera ematen du.

Euskaraz

Software libreko aplikazio nagusi guztiak bezala, Gimp ere euskaraz dago. Lan hori EuskalGNU elkarteari zor zaio, hark euskaratu baitu, beste aplikazio asko bezala. Linuxen eta Windowsen aski da sistema eragilea euskaraz erabiltzea Gimp ere euskaraz erabiltzeko. Izan ere, aplikazioak berak detektatzen du sistema eragilean kargatuta dagoen hizkuntza, eta hizkuntza horretan abiarazten du.

Artikulu honetan azaldu den bezala, norbere argazkiak edo bestelako irudiak editatzen aritzeko ez da derrigorrez Photoshop behar. Batere lizentziarik ordaindu gabe, software libreak ematen duen gardentasun eta sendotasunarekin garatutako aukera da Gimp. Eta, gainera, euskaraz erabiltzeko aukera ematen du. Irudien ediziorako aplikazioetan aukera askea bezain sendoa de Gimp.

Sakelakoa Nokia markakoa dutenek badute ordenagailu bidez hainbat gauza egiteko aukera. Nokia PC Suite izena duen softwarea erabiltzen da horretarako, Nokiaren webgunetik doan har daitekeena. Aplikazio hori erabiliz, hainbat ekintza egin daitezke: sakelako fitxategien segurtasun kopia egin ordenagailuan, argazkiak, musika eta bestelakoak bidali eta sakelakoaren agenda ordenagailukoarekin sinkronizatu. Beste ekintza bitxi bat ere egin daiteke: ordenagailuan idatzi mezu bat eta ondoren SMS bidez bidali sakelakotik.

Ordenagailuarekin konektatu ahal izateko, kable bidez, infragorriak eta Bluetooth konexioak erabil daitezke. Ordenagailuak Bluetooth konexiorik izango ez balu, informatika denda batean eskuratu daiteke oso prezio onean. Gaur egun, sakelakoan gordetzen den informazioa gero eta gehiago izanik, aplikazio interesgarria da informazio guztia txukun eta seguru izateko.

Informatikaren munduan aitzindaria izan zen aldizkariak 2009ko urtarriletik aurrera ez du paperean argitaratzen jarraituko. 1982an sortu zen PC Magazine aldizkaria, eta orain arte paperezko hileroko edizioa eta webgunea zituen. Hala ere, sarean jarriko duten alea ere ordaindu egin beharko da, urtean hamar dolar inguru. Nahiz eta gero eta zailagoa den Interneteko edukien truke kobratzea, hori da hartu duten eredua. Hala ere, ez dago oso garbi zenbat denbora iraun dezakeen horrek.

PC Magazine aldizkariak egin duen mugimendu hori ez da bakarra. Gero eta argitalpen gehiago aztertzen ari dira paperezko edizioa ateratzea merezi ote duen. Iritzi asko daude; batzuek diote azkenean guztiek sarean argitaratuko dutela, eta beste batzuek, aldiz, momentu jakin batzuetan paperak izan dezakeen egokitasuna defendatzen dute.

Web nabigatzailea gaur egun ordenagailuan gehien erabiltzen den aplikazioa dela esan daiteke. Interneten zabalkundeak gero eta ezagunagoak egin ditu, eta denborarekin ezaugarri berriez hornitu dira. Gero eta ekintza gehiago egiten direnez sarean zuzenean, nabigatzaileek informazioa prozesatzeko gaitasuna areagotu egin dute. Posta elektronikoa sarean eduki ez ezik, orain ohikoa da dokumentuak idaztea eta kalkulu-orriak ere sarean erabiltzea. Hori guztia ongi egin ahal izateko, tresna ahaltsuak bihurtu dira web nabigatzaileak.

Euskaraz ere erabil daitezke, eta, horren harira, dauden aukerak azalduko ditugu. Horrez gain, interesagarriak diren beste tresna pare bat ere erakutsiko ditugu.

Mozilla Firefox

Netscape Communicator nabigatzailearen ondorengoa dela esan daiteke Mozilla Firefox. Aske utzi zen haren kodea hartu baitzen oinarri gisa Firefoxen lehen bertsioa kaleratzeko. Ondorioz, Firefox kode irekiko aplikazoa da. Dena dela, garai hartatik bide luzea egin du, eta emaitzak hor daude; gero eta erabiltzaile gehiago ditu. Duela hilabete batzuk Firefox 3 bertsioa kaleratu zen, eta horrek ere beste bultzada bat eman dio.

Bere ezaugarri nagusien artean, erlaitzetan oinarritutako nabigazioa aipatu behar da. Orri bat baino gehiago aldi berean irekita eduki nahi badira, lehen lehioak irekitzen ziren. Horrek, azkenean, erabilera zailagoa egiten zuen. Baina Firefoxen bigarren bertsiotik aurrera erlaitzak gehitu zitzaizkion, eta, horrela, lehio bakar batean nahi adina orri eduki daitezke irekita. Horrez gain, gehigarriak instalatzeko aukera, eguneraketak automatikoki bilatu eta instalatzea eta beste hainbat ezaugarri ditu.

Euskarazko bertsioa Librezale.org taldeak mantentzen du, beraiek dira Firefox euskaraz izatearen arduradunak. Nabigatzailea euskaraz hartzeko Firefoxen gune ofizialetik edo Librezale.org webgunetik har daiteke. Instalazioa oso intuitiboa da, pauso bakoitza erraz egin daiteke eta, gainera, Internet Explorer nabigatzaileko informazioa inportatu daiteke.

Internet Explorer

Oraindik ere gehien erabiltzen den nabigatzailea da Internet Explorer. Windows sistema eragilearekin zuen nagusitasunaz baliatu zen Microsoft bere web nabigatzailea zabaltzeko. Hainbat epaiketa egin dira kontu hori dela eta, baina oraindik ere hor dago. Nabigatzaile hau ezaguna egin da aurkitu dizkioten segurtasun zuloengatik, besteak beste. Izan ere, erabiltzailearen ordenagailuaren segurtasuna behin baino gehiagotan utzi du airean. Nahiz eta proportzioan gero eta presentzia txikiagoa izan, oraindik nagusi da.

Momentu honetan, bertsio berriena Explorer 7 da, baina Explorer 6 ere asko erabiltzen da oraindik. Horiek euskaraz jartzeko bi bide daude: sistema eragilea euskaraz jartzea eta interfaze paketea hartzea. Windows XP euskaraz jartzen denean, Explorer 6 nabigatzailea ere automatikoki euskaratu egiten da. Aldiz, Explorer 7 euskaratzeko interfaze paketea hartu eta instalatu behar da. Windows Vista plataforman, berriz, euskaraz jartzean nabigatzailea ere euskaraz jartzen da.

Euskalbar

Arestian aipatu da Firefoxen gehigarriak instalatu daitezkela. Mota askotakoak daude, baina euskaldunen artean bat nabarmendu da: Euskalbar, hain zuzen ere. Gehigarri horrek euskarazko hiztegi gehienetan kontsultak egiteko balio du: Elhuyar, Euskalterm, Hiztegi Batua eta abar. Kontsulta bat egiteko hiztegia dagoen webgunera jotzea sahiesten du eta, gainera, hiztegi bat baino gehiagotan ere egin daiteke bilaketa. Itzultzaileen artean oso ezaguna den arren, euskaraz idazten duen edonorentzat da gomendagarria Euskalbar.

Euskalduna zara Interneten?

Interneten hizkuntzen erabilerari buruzko datuak ateratzerako orduan, nabigatzaileak erabiltzen duen hizkuntza hartzen da kontuan. Euskararen kasuan oso garrantzitsua da, izan ere, askok konturatu gabe gaztelaniaz nabigatzen dute, nahiz eta euskaldunak izan. Horrela, datuak ateratzean, erabiltzaile euskaldunak direnak baino gutxiago azaltzen dira. Zein hizkuntzatan nabigatzen den jakiteko, Sustatu.com web gunera sartzea nahikoa da. Bertan sartzean, hizkuntza detektatzen du eta euskara ez bada abisatu egiten du. Abisua eman ez ezik, aldatzeko zer egin behar den ere azaltzen da.

Beti izaten da komenigarria norberaren hilabeteko gastuak kontrolatzea, eta garai hauetan oraindik gehiago. Gastu horietako bat sakelako telefonoarena izan ohi da; askotan nahi gabe edo konturatu gabe muga gainditzen du. Hori guztia kontuan hartzeko eta nondik aurreztu litekeen jakiteko webgune berezituak daude. Horretarako, egin beharreko bakarra faktura PDF formatuan hartzea da. Behin hori egin ondoren, sistema aztertu egiten du eta zein prezio plan den egokiena erakusten digu.

Ahorramovil eta Doctorsim dira horietako bi. Horietan, behin erregistratu ondoren fakturak har ditzakegu sistemak azter ditzan. Faktura bat baino gehiago har daitezke, horrela eboluzioa ere ikus daiteke.

Ubuntuk, Linux banaketa ezagunenetakoak, pauso garrantzitsua eman du ordenagailu ultraeramangarrien munduan sartzeko. Orain ere badago interfaze bat mota horretako ordenagailuen pantailara egokitzen dena: Ubuntu Eee. Baina oraingoan pauso bat aurrera eman dute, eta ARM mugikorretarako prozesadore fabrikatzailearekin hitzarmena sinatu dute. Hitzarmen horri esker, prozesadore horietarako optimizatuko den sistema eragile bat aterako dute. ARMk orain arte mugikorretarako prozesadoreak egin dituen arren, ultraeramangarrien merkatuan sartzeko asmoa du. Hori dela eta, ezin hobeto etorriko zaio bere prozesadoreetarako bereziki egindako sistema eragilea. 2009. urteko apirila izan daiteke sistema eragilearen lehenengo bertsioa argitaratzeko hilabetea.

Aurreko astean hasitako gairekin jarraituz, artikulu honetan euskaraz erabil daitezken bulegotika-suiteak azalduko dira. Microsoft Office eta OpenOffice dira ezagunenak, eta biak erabil daitezke euskaraz.

Bulegotika aplikazioak, ordenagailua erabilera pertsonala erabiltzen hasi zenean sortutakoak dira. Lehenengo suiteak IBM eta antzeko etxe handiek kaleratu zituzten. Berez, barnean duten aplikazio-multzoa ez dago zehaztuta, baina ohikoenak hiru aplikazioak biltzen dituzte: testu prozesatzailea, kalkulu-orriak eta aurkezpenak egitekoa. Batzuek marrazketarako tresna ekartzen dute edota datu-basea kudeatzeko aplikazioa.

OpenOffice

Kode irekian dagoen bulegotika-suite ezagunena da gaur egun. Duela aste batzuk kaleratu zen Openoffice 3.0 bertsioa, eta handik gutxira euskarazko bertsioa ere eskuragarri jarri zen. Kode irekiko aplikazio gehienek bezala, garatzaile eta erabiltzaile komunitate zabala du atzean. Horrek, etengabe zuzenketak eta hobekuntzak egitea ekartzen du. Ez da ahaztu behar bulegotika-suite oso hau doakoa dela.

Euskarazko bertsioa garatzen ere ari da talde bat, eta Zundan enpresa da koordinazio orokorraz arduratzen dena. 2.2.1 bertsioa arteko lokalizazioak Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politika Sailburuordetzak diruz lagundu zituen. Baina ordutik aurrera Zundan enpresak egin ditu lokalizazio-lanak, eta bertsio berri honetarakoak musu-truk gainera.

Openoffice euskaraz jartzeko, lehen aplikazio osoa deskargatu behar zen, ez zegoen beste modurik. Baina azken bertsioetan hori aldatu egin da, eta orain hizkuntza-pakete egokia hartuta ere egin daiteke. Horrela, OpenOffice bertsio berria euskaraz har daiteke oso-osorik, eta, erdarazko bertsio berria izanez gero, hizkuntza paketea hartzearekin aski da. Instalatzerako orduan ez du inongo misteriorik, erraz burutzen den prozesua jarraitu besterik ez da egin behar. Behin hizkuntza-paketea instalatu ondoren, interfaze osoa euskaraz erakusten da, eta erabiltzen hastea besterik ez da geratzen.

Microsoft Office

Azken hamar urtean gehien erabili izan den bulegotika-suitea izan da dudarik gabe. Bere testu prozesatzailea (Word) eta kalkulu-orria (Excel) oso ezagunak eta erabiliak izan dira. Gaur egun ere gehien bera erabiltzen da, baina OpenOffice hortzak erakusten ari zaio azken aldian.

Euskarazko lokalizazioak Office 2000 bertsioarekin hasi ziren. Garai hartan aplikazio osoa erosi behar zen euskaraz erabili ahal izateko, ez zegoen hizkuntza paketerik. Baina Office 2003 bertsioaz geroztik, euskarazko hizkuntza paketea eskaintzen da. Gaur egun, Office 2003 eta 2007 bertsioak jar daitezke euskaraz. Horretarako, Eusko Jaurlaritzaren webgunera jo behar da, euskarazko bulegotika atalera. Han daude hizkuntza paketeen estekak, eta osos erraz hartu eta instalatu daitezke.

Zuzentzaile ortografikoa
Bulegotika aplikazioetan erabiltzen den osagai garrantzitsuenetakoa da zuzentzaile ortografikoa. Nahiz eta normalean testu-prozesatzailean erabili, beste aplikazioetan ere erabil daiteke. Euskarak ere badu berea, XUXEN izenekoa, eta artikulu honetan aipatu diren bi suitetarako bertsioak daude.

OpenOffice-en instalatzeko, orain arte nahiko korapilatsua bazen ere, bertsio berrian asko erraztu dute. Gehigarri bezala instalatzen da, horretarako nahikoa da XUXEN deskargatu eta gehigarriak kudeatzen diren menuan berri bat bezala sartzea. Behin hori egin ondoren, defektuzko hizkuntza euskara aukeratu eta handik aurrera euskaraz zuzenduko dira testuak.

Office-erako prestatutako XUXEN instalatzeko, aski da fitxategia jaistea eta klik bikoitza eginaz instalatzea. Gero, OpenOffice-en bezala, euskara hautatu behar da hizkuntza lehenetsi gisa.

Bulegotika-suitea erabiltzaile gehienen ohiko tresna dela esan daiteke, bai dokumentuak idazteko, kalkulu-orriak egiteko eta abarretarako. Beraz, sistema eragilearekin batera hori euskaraz jarriz gero, ordenagailuan erabiltzen diren osagaiak neurri handi batean euskaraz izango dira. Pixkanaka-pixkanaka, ari da ordenagailua euskaraz ikasten.

Gaur egun Interneten informazioa bilatzeko erabiltzen den webgune garrantzitsuenetako bat da Wikipedia. Milaka boluntario aritzen dira informazioa sartzen, eta hizkuntza asko daude beren bertsioa dutenak, euskarazko Wikipedia ere badago. Sareko auzolanaz osatzen den entziklopediak, hala ere, baditu gastuak. Bisitari kopurua hazten ari den neurrian, behar diren baliabide teknikoak ere gehiago dira. Zerbitzari ahaltsuagoak behar dira, Interneterako konexio gehiago, eta, oro har, informazioa kudeatu eta zerbitzatzea garestiagoa egiten da.

Hori dela eta, Wikimedia fundazioak, Wikipedia kudeatzen duen erakundeak, urtero egiten du diru bilketa egiteko kanpaina bat. Aurten ere iritsi da sasoia, sei milioi dolar lortu nahi dira donazioen bidez. Beraz, Wikipedia erabiltzen dutenek, aberastea, sendotzea eta oraindik ere erabilgarriagoa izatea nahi badute, orain dute aukera beren ekarpena egiteko.

Nor ez da ibili e-postaz bilera baterako eguna eta ordua adostu ezinik? Gainera, horrelako kasuetan, zenbat eta partaide gehiago izan adostasunera iristeko arazoak areagotu egiten dira. Doodle-ek arazo horiek saihesten laguntzen du. Esate baterako, bilera egiteko egun bat jarri nahi bada, nahikoa da Doodle-en sartu eta gertaera bat sortzea. Behin gertaera sortu ondoren, egiteko hautagai diren egun eta eta orduak jartzen dira. Eta, azkenik, aukeraketa egin ahal izateko partaideei automatikoki sortutako esteka bidaltzen zaie. Horrela, partaideak proposatu diren egun eta orduak hautatu edo baztertu egiten dituzte. Behin prozesu hori egindakoan, taula batean agertzen dira partaideek emandako erantzunak, onartutakoak berdez eta baztertutakoak gorriz. Koloreen erabilera horrekin oso erraz ikusten da zein data den egokiena. Tresna sinplea eta baliogarria bilerak jartzeko orduan.

Askotan, erabiltzaile euskaldun askok beren ordenagailua gaztelaniaz erabiltzen dute. Beraiek euskaldunak izanik ere, ez dira konturatzen erdaraz «hitz egiten dien» ordenagailua dutela. Batzuek agian jakin ere ez dute jakingo, baina gaur egun ordenagailua euskaraz erabiltzeko baliabide asko daude eskura. Urtetako lanaren fruitua da orain dagoena, batzuk administrazioak diruz lagunduak eta beste batzuk musu truk eginak. Beraz, ez dago aitzakiarik norbere ordenagailuari euskaraz hitz egiten erakusteko. Hurrengo asteetan, ordenagailuarekin egunero egiten diren ekintzak euskaraz nola egin azalduko dugu.

Sistema eragilea

Ordenagailu baten egituran hiru maila daudela esan daiteke: hardwarea, sistema eragilea eta aplikazioak. Hardwarea, ordenagailua bera izango litzateke, hau da, dituen osagai fisikoak (disko gogorra, memoria, prozesadorea eta abar). Sistema eragilea, berriz, ordenagailuaren hardwarea edo osagai fisikoak kudeatzeaz arduratzen da. Osagai horien eskaerak kudeatzen ditu, sistemaren funtzionamendu egokia bermatuta. Eta, azkenik, aplikazioak edo programak daude, horiek dira normalean erabiltzaileak erabiltzen dituenak. Aplikazio ezagunenak, web nabigatzailea, bulegotika aplikazioak, irudien tratamendurakoak eta abar. dira.

Artikulu honetan, hainbat sistema eragile euskaraz jartzeko dauden aukerak azalduko ditugu. Sistema eragilea oinarrizko osagaia izaki, lehenengo azalduko dugu nola euskaratu eta ondorengo artikuluetan beste aplikazioak euskaraz erabiltzeko dauden aukerak azalduko ditugu.

Windows

Oraindik ere munduan gehien erabiltzen den sistema eragilea da Windows. 2008ko iraileko estatistikek diotenez, erabiltzaileen %90 inguruk erabiltzen dute Bill Gatesek sortutako sistema eragilea. Nahiz eta Vista bertsioa izan berriena, gehienek XP erabiltzen dute, erabiltzaileen %73k hain justu.

Windows euskaraz jartzeko, Eusko Jaurlaritzako Hizkuntz Politika Sailburuordetzaren webgunera jo behar da. Hantxe daude XP eta Vista sistema eragileentzako euskarazko interfaze paketeak. Lokalizazio horiek Elhuyar Fundazioak eta UZEI-k egindakoak dira. Interfaze pakete horiek ezartzeko, eman beharreko pausoak errazak dira, aski da aurrez aipatutako webgunera jotzea, pakete egokia deskargatu eta exekutatzea. Ondoren, ordenagailua berrabiarazteko eskatuko du, eta, hori egin ondoren, sistema eragilea euskaraz izango da.

Windows XP-ren kasuan, bada kontuan hartu beharreko puntu bat. Interfaze paketea instalatu ahal izateko, XP bertsioak gaztelaniazkoa izan behar du. Ez du balio ingelesezko bertsioarentzat, ez eta ingelesezko bertsioaren gainean gaztelaniazko interfaze paketea ezarrita izateak ere. Hasiera batean garrantziarik ez badu ere, litekeena da ordenagailua kanpoko herrialderen batetik erositakoa izanez gero.

Linux

Linux sistema eragilea gero eta ezagunagoa egiten ari da, batez ere Ubuntu eta antzeko sistemak azaltzen hasi direnetik. Erabiltzaile arruntak dituen behar guztiak asetzeko aplikazioak dituzte gaur egun. Horrez gain, ez da ahaztu behar oso sistema egonkorrak direla, eta birusetatik eta bestelako software kaltegarrietatik babesteko aukera segurua dira. Eusko Jaurlaritzak, bere garaian lokalizatu izan du banaketaren bat, Mandrake 8 eta 10 bertsioak kasu. Baina gaur egun lokalizazioa software librearen aldeko komunitateak mantentzen du. Haiek arduratzen dira testu berriak lokalizatu eta sisteman integratzeaz, eta guztia musu truk. Linux euskaraz jartzeko egin beharreko bakarra zera da, erabiltzeko hizkuntza gisa euskara jartzea. Hori egin ondoren, sistemak berak deskargatu eta ezarriko ditu dagozkion paketeak. Ondoren, beste saio bat hastea nahikoa da sistema euskaraz izateko.

Mac OSX

Apple etxearen sistema eragilearen kasua bitxia da benetan. Apple-ek berak ez zuen euskararako interfaze paketerik eskaintzen, baina lokalizazioak egiteko aukera ematen zuen. Hori ikusita, euskal maczale batzuek euskaratu eta sarean guztientzat eskuragarri jarri zuten. Baina handik denbora gutxira, Apple-etik mezu bat jaso zuten: euskararako egin zuten lokalizazioa saretik kentzeko eskatu zieten. Horrela egiten ez bazuten, legezko bideak hasiko zituztela haien aurka. Hori ikusita, saretik kendu egin behar izan dute egindako lana.

Ikusi den bezala, Mac OSX duten erabiltzaileek ez beste erabiltzaile guztiek jar dezakete euren sistema eragilea euskaraz. Bai Linuxen eta bai Windows-en kasuan ere oso erraz, gainera. Beraz, hasi zure ordenagailuari euskaraz irakasten!