Zibergela

Informazio teknologien azken joera aplikazioak webgunean bertan exekutatzea da. Horren adibide garbia dira posta-zerbitzuak, bulegotika aplikazioak eta, azken finean, gero eta webgune aberatsagoak. Horrek web nabigatzailean gero eta funtzio gehiago exekutatzea dakar. Hori dela eta, ezartzen zaizkien eskakizunak bestelakoak dira: arintasuna, abiadura eta abar… Horrekin guztiarekin, web nabigatzailea ordenagailuko aplikazio garrantzitsuenetakoa bihurtzen ari da.

Aste hauetan nabigatzaile ezagun batzuk beraien bertsio berriak kaleratzen ari dira. Batzuetan beta bertsioa izanda ere, guztiz funtzionalak dira eta azken ukituak soilik falta dituzte. Googleren Chrome 2, Opera eta Appleren Safari 4 lasterketa hasteko prest daude. Mozilla Firefox 3 bidea egiten ari den beste hautagai bat da, eta Internet Explorer 8 ere hor dago. Googlek Chrome nabigatzailea atera zuenean, sekulako lurrikara eragin zuen. Nabigatzaileak beste ikuspuntu batetik ulertzea ekarri zuen, eta joera hori nagusitzen ari da. Itxura denez, aipatu diren azken bi nabigatzaileak atzera geratzen ari dira zentzu horretan.

Google Chrome 2

Nabigatzaile honek bere sorreratik harrera ona izan du, bere garatzailea Google izateak badu zer ikusia. Nahiz eta denbora askorik ez izan, jadanik Internet Explorer eta Firefox nabigatzaileen atzetik hirugarren erabiliena da. Hasieratik izan duen berrikuntza garrantzitsuenetakoa erlaitz bakoitza aparteko prozesu batean exekutatzea izan da. Horrek erlaitz bakoitza besteetatik independentea izatea dakar, eta baten bat zintzilikatzen bada ez da nabigatzaile guztia ixten.

Bertsio berriak, azkarragoa izateaz gain, erlaitz pribatua exekutatzeko aukera ematen du. Bertan, ez da gordetzen ez nabigazio-historialik ez eta cookie-rik ere. Hortaz, transakzio elektronikoak egiteko edo informazio konfidentzialarekin ibili behar denerako aukera interesgarria da. Kodearen estandarrak %100ean betetzen ditu, eta pixkanaka beste nabigatzaileek dituzten ezaugarriak ere bereganatu ditu. Oraingoz, Windows plataformarako soilik dago.

Opera 10
Beta bertsioan dago oraindik, baina jadanik ikus daiteke zer-nolako berrikuntzak dakartzan. Azkarragoa da, interfazean hobekuntza nabariak ditu eta, gainera, estandarrak erabat betetzen ditu. Interneteko zerbitzuak gero eta gehiago erabiltzen direla kontuan hartuta, zerbitzu horiek integratzeko esfortzua egin da. Horrela, posta elektronikoak bidaltzeko funtzionalitatea du, baita RSS jarioak gehitzeko ere.

Operak funtzionatzen duen plataformak anitz dira, Windows, Linux eta Mac-ez gain, Solaris eta OS/2 plataformetan ere badabil. Aipatzekoa baita, izan ere, Operak gailu mugikorretarako egokitutako nabigatzaileak dituela: Opera Mini sakelako telefonoetarako eta Opera Mobile smarphone eta PDA gailuetarako. Bertsio horiek guztiak, gailuen prozesamendu gaitasuna kontuan hartuta, horretarako optimizatu zituzten.

Safari 4

Appleren nabigatzailearen bertsio berria ere berrikuntzekin dator. Beste nabigatzaileetan ikusi den bezala, Safari 4ak ere garrantzi handia eman dio exekuzio abiadurari, eta asko hobetu du alde horretatik. Erlaitz pribatuaren funtzionalitatea ere badu, arrastorik utzi gabe nabigatzeko aukera. Estandarrak ere, beste biak bezala, Acid Test 3 proban %100ean betetzen ditu. Gainera, HTML5 eta CSS3 estandarrak betetzen ditu; horiek izango direnez etorkizuneko estandarrak, ezaugarri interesgarria da. Windows eta Mac plataformetan erabil daiteke Safari.

Hiru nabigatzaile hauen berrikuntzak ikusita, badirudi Firefox pixka bat atzera geratzen ari dela. Exekuzio abiadura eta estandarrak betetzea garrantzi handia hartzen ari da, eta zentzu horretan azkar mugitu beharko dute. Bere alde du Firefoxek luzapen eskaintza zabala, baina Google Chromek ezaugarri hori jartzean abantaila ez da hainbestekoa izango. Belaunaldi berriko nabigatzaileak hemen dira; hasi da lasterketa.

2008a ere bere azken egunera iritsi da, eta egun hauetan ohikoa izaten da urtearen laburpena egitea. Zibergelan ere, amaitzear dagoen urteak teknologia berrien munduan zer eman duen azalduko dute aren laburpena egingo da. Ezinezkoa da gertakari guztiak kontuan hartzea; beraz, ale batzuk soilik bilduko dira. Ohikoa da, era berean, laburpen horietan urteko irabazleak eta galtzaileak aipatzea. Hemen irabazleak edo gehien nabarmendu direnak aipatuko dira.

Firefox 3 eta Chrome

Kode irekiko nabigatzaile ezagunenak hirugarren bertsioa kaleratu du aurten. Firefox 3-k hobekuntza nabariak ekarri ditu: helbidea idazteko sistema adimentsua, segurtasuneko hobekuntzak, abiadura eta abar. Pixka- naka bada ere, Internet Explorer-i distantzia laburtzen ari zaio. Gaur egun, Firefox nabigatzailearen erabilera %20 inguruan dago, eta egunez egun handitzen ari da.

Nabigatzaileen inguruan, urteko notizia Googlek kaleratu duen nabigatzailea izan da, dudarik gabe: Chrome izenekoa, hain zuzen ere. Bere funtzionalitateak oraingoz lehiakideenak baino kaskarragoak izan arren, berrikuntza interesgarriak proposatu ditu. Batez ere, nabigatzailearen sinpletasuna eta abiadura nabarmentzen dira. Funtzionalitate horiez gain, nabarmentzekoa izan da Googlek nabigatzailea kaleratzea. Jakina da Googlek begiz zerbait jotzen badu lortu arte ez duela etsitzen, eta orain web nabigatzaileen mundua jo duela dirudi.

Gailu arinak

2007an hasitako joera indartu egin da 2008an: gailu arinak indarra hartzen ari dira merkatuan. Gailu arinak aipatzen direnean, ordenagailu ultraeramangarriak edo netbook esaten zaien gailuak adierazi nahi da. Erabiltzaile askok ordenagailuan egiten dituzten eragiketa gehienak egin daitezke: Interneten nabigatu, dokumentuak sortu eta posta kudeatu. Hori guztia 300 euro inguru balio duten gailuekin; hau da, ordenagailu arruntak baino merkeagoak dira. Hasieran eskaintza murritza bazen ere, gaur egun ia fabrikatzaile guztiek dute beren netbook-a.

iPhone

Urteko garaileetako bat izan da Appleren azken aurreko harribitxia. Telefonoa eta PDA uztartu dira iPhone-ean eta sekulako arrakasta izan du, eta gero eta jende gehiagoren eskutan ikusten da. Berrikuntza nabariak ekarri ditu: Applek berea duen diseinu finaz gain, gailuaren ukimen-pantaila izan da benetako iraultza. Orain arte sakelakoen merkatuan erregeak izan direnek ez dute denbora asko pasa erantzuten. Gaur egun, Nokia, Samsung eta LG etxeek kalean dute beren proposamena.

‘On line’ bulegotika

Testu prozesatzaileak, kalkulu-orriak eta abar egiteko aukera eskaintzen duten webguneak egon arren, haien erabilera orain oso txikia da. AEBetan egindako azterketa batean, %1 inguruko erabilera dute. Dena dela, etorkizuneko joera ordengailuan gero eta software gutxiago instalatzea izango da. Hori kontuan hartuta, gero eta zerbitzu gehiago eta aurreratuagoak eskainiko dira. Zoho eta Google Docs dira on line bulegotikaren bi adibide. Oraingoz erabilera handirik ez badute ere, dokumentuak elkarlanean egiteko tresna aproposak dira.

Google ona da?

Galdera hori 2008an gero eta erabiltze gehiagok egin diote beren buruari. Orain arte Microsoft gaizto paperean jarri izan da, eta Google onarenean. Baina azken urteotan Googleren erroak asko zabaldu dira; gero eta informazio gehiago du bere esku, eta horrek mesfidantza sortu du. Kontuak kontu, ukatu ezinezkoa da kaleratu dituen ia tresna eta zerbitzu guztiak oso onak direla eta horregatik lortu dutela hain erabilera zabala.

Kontu asko geratu dira idazteko, tresna, joera eta berrikuntza asko. Lerro hauetan urtearen laburpen bat soilik egin nahi izan da, urte berrian sartu aurretik begirada bat egin atzera. Tresna batzuk beren tokia aurkitzen ari dira, eta joera batzuk indarra hartzen. Urte berriak bakoitza bere tokian jarriko du.

Teknologia berrien munduan ohiko bihurtzen ari den legez, Googlek berriro ere protagonista izatea lortu du, baina oraingoan ez da web zerbitzu bategatik izan. Ikasturte hasieran, Chrome web nabigatzailea eta Android sistema eragilea duen lehen eskuko telefonoa aurkeztu dituzte. Artikulu honetan web nabigatzailea izango da ardatz; haren berrikuntza teknikoez gain, Googlek hori garatzeak zer suposatzen duen aztertu nahi dugu.

Berrikuntza teknikoak

Nahiz eta Chromeren irteerak oihartzun handia lortu duen, ez da ahaztu behar oraindik amaitu gabeko tresna bat dela. Hala ere, Google ezagututa, ziur egon hobekuntzak bata bestearen atzetik etorriko direla hemendik aurrera. Dena den, tresnak izan ditu lehenengo balorazioak, baita euskal internauten artean ere.

Erabiltzen hastean, lehenengo ezaugarri interesgarria haren diseinua da; oso sinplea eta arina. Baina itxura baino gehiago da. Esate baterako, helbideak jartzen diren barra bilaketa barra da aldi berean. Modulu horrek Omnibar du izena, eta karaktere batzuk idaztean, berehala hasten da nabigatzailea helbideak proposatzen.

Beste berrikuntza bat erakusten duen lehenengo orria da. Orri horretan, azkenaldian gehien bisitatu diren webguneak azaltzen dira. Horrela, berriro bertara joateko ez dago ezer idatzi beharrik, esku-eskura jartzen baitu Chromek.

Exekuzio abiadura ere oso azkarra da, horrela iragarri zuten eta, egia esan, nabaritzen da. Horretan lagundu du Googlek webgunetako javascript kodea prozesatzeko garatu duen V8 motor berriak.

Estrategia kontua

Azken urteotan Interneteko nagusia Google izan dela inork ez du zalantzan jartzen. Bera izan da sarean egokien mugitzen jakin izan duen enpresa. Orri hauetan ere sarritan erakutsi izan dira haren web zerbitzu batzuk. Ezagunenen artean ondorengoak daude: bilatzailea, posta zerbitzua (Gmail), sareko bulegotika (Google Docs) eta abar. Eduki horietara guztietara atzitzeko, ordea, besteren nabigatzaileak erabili behar dira. Horien artean erabiliena Microsoften Internet Explorer da, Googleren arerio nagusia.

Argi dago Googleri ez zaiola batere gustatu bere webguneak atzitzeko bere aurkari nagusiaren nabigatzailea erabiltzea. Eta, nahiz eta Mozilla Firefox nabigatzailea diruz laguntzen duen, duela bi urte bere web nabigatzaile propioa garatzen hasteko erabakia hartu zuen. Web nabigatzaileak egiten du erabiltzailearen ordenagailuaren eta Interneten arteko zubia; orain arte Microsoft nagusi izan da eremu horretan. Hala, guztiz garrantzitsua da erabiltzaileak sarea atzitzeko erabiltzen duen tresna norberarena izatea. Kasu honetan, horrela ulertu behar da Googlek egindako urratsa.

Esate baterako, Internet Explorerri gehitu zaion azken ezaugarrietako bat Googleren AdSense publizitate eremuak kentzeko aukera da. Horrela, erabiltzailea nabigatzen ari denean publizitate hori ikusi gabe egin dezake. Horrek, jakina den bezala, publizitate gutxiago ikustea dakar, eta, ondorioz, Googleren diru sarrerak gutxitzea. Ez da ahaztu behar Googleren diru sarrera handiena publizitatetik datorrela. Beraz, jendeak ahalik eta gehien ikustea komeni zaio. Arazo horri aurre egiteko, zer hobe bere nabigatzaile propioa ateratzea baino.

Etorkizuna

Garbi dago etorkizuna erabiltzailearen nabigatzeko ohiturak aztertzea izango dela. Hori egiten duenak bere produktuak hobeto egokitu ahal izango ditu erabiltzailearen beharretara. Eta horretarako beharrezko tresna web nabigatzailea izatea da. Hala, zenbat eta erabiltzaile gehiagok erabili, nabigatzeko ohiturei buruzko informazio gehiago metatu ahal izango da.

Kontu horrek erabiltzailearen kontrolari buruzko eztabaida bete-betean ukitzen du. Izan ere, Interneten nabigatzean, ez da webguneetan soilik utziko arrastoa, baita web nabigatzaileetan ere. Gainera azken horiek sarean sartzen denetik irten arteko mugimenduak kontrolatu ahal izango dituzte.

Microsoft eta Googleren begiradapetik irteteko modua izango da Mozilla Firefox eta halako nabigatzaileak erabiltzea? Denborak esango du.