Zibergela

Webgune bat abian jartzeko garaian, begiratu behar den gauzetako bat azpiegitura da. Bertan, elementurik garrantzitsuena zerbitzaria da dudarik gabe. Duela urte batzuk, ostatatze-zerbitzuak ezagunak egin aurretik, enpresetan ohikoa izaten zen norbere zerbitzaria erostea. Baina hor ez zen amaitzen kontua, erosi ondoren, Interneteko konexioa alokatu behar zen eta elektrizitatea. Gastuak etengabe hazten ziren, eta zerbitzaria mantentzen ordu asko joaten ziren.

Gaur egun, zerbitzari bat erosi aurretik, oso ongi aztertu behar da zein helburutarako erabiliko den. Izan ere, urte batzuetatik gaur egunera asko eboluzionatu dute ostatatze zerbitzuek. Birtualizazio-teknikak erabilita, hardware berean zerbitzari bat baino gehiago jar daitezke martxan. Baliabideen erabilera asko optimizatzea dakar horrek, bai hardware aldetik eta bai elektrizitate eta beste gastuen aldetik ere. Beraz, erosi aurretik, helburuak ongi finkatu behar dira, agian ez baitu mereziko erosteak.

Hodei konputazioarekin, birtualizazio-teknikei esker lortutako hobekuntzetan beste urrats bat egin da. Zoritxarrez, webgune batzuetan gertatu izan da aurreikusitakoa baino erabiltzaile kopuru handiagoa sartzea eta zerbitzariak ezin erantzutea. Horrelako erabiltzaile-uholdeei aurre egitea ez da erraza, teknikoki, gaitasun handiagoa duen zerbitzari batera migratu behar baita aplikazio osoa. Denbora eskatzen du horrek, eta askotan migrazioa egiterako berandu izan ohi da. Horrelako egoerak saihesteko eta eskalagarritasun azkarra izateko, konputazio-zerbitzua eskaintzen hasi dira. Mota horretako zerbitzua eskaintzen, Google eta Amazon dira nagusi.

Google AppEngine

Googlek berez azpiegituraz baliatuz, aplikazioak exekutatzeko eskaintzen duen plataforma da AppEngine izenekoa. Hodei konputazioaren teknologiaz baliatuz, garatzailearen eskura jartzen ditu zerbitzariak. Horrela, zerbitzari horietan aplikazioak exekutatu eta informazioa gorde daiteke. Plataforma guztiz eskalagarria da; hau da, baliabideen behar handiagoa izanez gero, oso erraza da horretarako azpiegitura handitzea.

Aplikazioak garatzeko garaian hainbat muga ezartzen da. Horietan lehenengo programazio-lengoaia da; izan ere, aplikazioak, Python eta Java lengoaietan soilik garatuak egon baitaitezke. Gainera, zenbait eragiketa egin ahal izateko, Googlek horretarako prestatu dituen APIak erabili behar dira.

AppEngine plataforma doan erabil daiteke muga batzuk arte. Diskoaren espazioaren muga 500 MBtakoa da, eta konexioa (banda zabala) eta PUZ erabilera, hilean bost milioi bisita izateko modukoa da. Baliabide horiek baino gehiago behar izanez gero, oso prezio erakargarri baten truke eskuratu daitezke.

Amazon EC2

Amazon Elastic Compute Cloud da zerbitzuaren izen osoa. Izenak berak dioen bezala, aplikazioa exekutatzeko hodei konputazioan oinarritzen den zerbitzu malgua eskaintzen du. Aplikazioen eskalagarritasuna du ezaugarri nagusia, baina beste metodo bat jarraitzen du horretarako. Amazonek erabiltzaileari uzten dio zerbitzari birtualak (instantziak) sortzen eta kudeatzen. Horrela, beharren arabera, erabiltzaileak berak sortu, abian jarri eta itzali ditzake zerbitzari-instantziak. Instantzia horiek hiru mailatan sailkatzen ditu: txikiak, handiak eta oso handiak. Eskaintzen dituen baliabideengatik bereizten da aukera bakoitza.

Amazonek ez du doako zerbitzurik eskaintzen, baina bere prezioak oso lehiakorrak dira. Hileko prezio jakinik ez dago; izan ere, makina birtual bakoitzak izandako kargaren eta transferitutako datu kopuruaren arabera fakturatzen da. Hala ere, aurrekontuak kalkulatzeko duen orrian egiazta daitekeen bezala, hilean euro gutxi batzuen truke, zerbitzari oso ona eskuratu daiteke.

Bi aukera horietan ikusi den bezala, zerbitzariak alokatzearen joera aldatzen ari da. Makina osoak alokatu beharrean, baliabideak alokatzen dira, eta hori da kobratzen dena. Horrek abantaila handia ekartzen du norbere kontura zerbitzari bat jartzearekin alderatzen bada. Beraz, hasieran esan bezala, zerbitzari bat erosi aurretik, ongi pentsatu behar da ea benetan beharrezkoa den.

Sun enpresa informatika munduan dagoen enpresarik errespetatuenetakoa izan da beti. Bertan sortuak dira, besteak beste, Unix sistema eragilea eta Java programazio lengoaia. Azken aldian behin eta berriz aipatzen den hodei konputazioaren arloan ez zegoen oso argi zer jarrera hartuko zuen. Duela aste batzuk, Sun-en zein zen erakutsi zuen. Sun Cloud izena du eta bi zerbitzu jarri dituzte abian oraingoz: Storage Service eta Compute Service. Izenek dioten bezala, biltegiratze eta konputazio zerbitzuak eskainiko dituzte. Aipatutako arlo horietan, gaur egun Amazon da jaun eta jabe, baina Sun garrantzitsua izan daiteke. Izan ere, urteetan metatuko esperientziak eta izandako aldaketa teknologiko guztiek hodei konputazioaren arloan protagonista izateko ahalmena ematen diote.

Duela hilabete pare bat idatzitako artikuluan cloud computing paradigma berriari buruz aritu nintzen. Euskaraz jartzerakoan, laino-konputazio bezala itzuli nuen.

Elhuyar Hizkuntza Zerbitzutan kontsulta egin dut eta termino egokia hodei-konputazio dela esan didate. Beraz, hemendik aurrera laino-konputazio ez baizik hodei-konputazio erabiltzen saiatuko naiz.

Informatika eta Internet munduan termino berri bat azaldu da indar bereziarekin azkenaldian. Cloud computing edo hodei-konputazioa izeneko terminoak, aplikazio informatikoak garatzeko paradigma berri bat proposatzen du. Gaur egun, horren erabilera asko ari da handitzen. Askotan, erabiltzaile arruntak ere baliatzen ditu era horretara garatutako aplikazio edota web guneak.

Zer da?

Cloud computing-aren edo hodei-konputazioaren definizio argi bat ematea ez da erraza. Teknologia berrietan munduko adituenak direnak, bakoitzak bere ukitua ematen dio definizioari. Dena dela, ideia nagusia ondorengoa da: konputazio zerbitzuak Internet bidez eskaintzea. Hodeiarena, Interneten metafora bat besterik ez da. Garapen tradizionaletan, aplikazio osoa ordenagailu batean exekutatzen da eta asko jota sare lokalean konektatuta dauden hainbat ordenagailutan. Hodei-konputazioan, aplikazioaren osagaiak Internet bidez atzi daitezke.

Aktore nagusiak

Joera honek teknologia berrietako enpresa handiak ere erakarri ditu. Izan ere, mundu berri hau menperatu eta aurkariei aurrea hartzen dienak etorkizunean abantaila handia izango baitu. Beraz, ezinbestekoa dute beraien indarrak hodei-konputazioan kontzentratzea, etorkizunean ere bertan jarraitu nahi badute.

Badira hodei-konputazioan erabat sinesten dutenak eta apustu sendoa egin dutenak. Mota horretako enpresak dira Google, Amazon, Yahoo! esaterako. Horiek guztiek hodei-konputazioa osatzen duten aplikazio ezagunak eskaintzen dituzte. Nahiz eta Amazonen jarduera nagusia merkataritza elektronikoa izan, Internet bidezko konputazio zerbitzu interesgarriak eskaintzen ditu.

Enpresa handi horiek hodei-konputazioan esperantza handia daukate jarrita. Hori dela eta, terminoa patentatzen saiatu denik ere bada. Hain zuzen, Dell etxea saiatu zen cloud computing terminoa patentatzen, baina ez zuen lortu.

Aplikazioak

Hodei-konputazioan oinarritzen diren aplikazio asko ezagunak dira. Nork ez ditu ezagutzen Facebook bezalako plataformak edota Google Apps aplikazio sorta. Bertako aplikazioak inongo softwarerik instalatu gabe erabil daitezke, horrela mantentze lan gutxiago egiten da. Faktore hori oso garrantzitsua da enpresa baten ikuspuntutik

Zerbitzuak

Nahiz eta hasiera arraroa gerta daitekeen, zerbitzuak ere eskaintzen dira. Normalean webgune batentzat kostu handia duten zerbitzuak eskaintzen dituzte, askotan doan. Bilatzaile handiek norbere webgunean bilatzeko ematen duen aukera da adibide bat. Bertan, bilaketa egiteko funtzionalitatea gehitzen zaio webguneari inongo aplikazio konplexurik instalatu gabe. Nortasuna kautotzeko eskaintzen den zerbitzua da beste adibide bat, OpenID bezalako plataformek eskaintzen dutena.

Biltegiratzea

Baina hodei-konputazioaren paradigmak aukera berri asko zabaltzen ditu. Indar handia hartzen ari diren horietako bat biltegiratzearena da, hau da, informazioa biltegiratzeko zerbitzuak eskaintzea. Informazio hori, fitxategiak (irudiak, dokumentuak eta abar…) ez ezik, datuak ere izan daitezke, urruneko datu-base bidez. Arlo horretan ere Amazon eta Google daude puntan, beraien SimpleDB eta App Engine zerbitzuekin hurrenez hurren. Eskaintzen duten biltegiratzeko aukerarekin, web aplikazio baten beharrak handitzea ez da arazoa, Amazonek eta Googlek dituzten zerbitzari ahaltsuak erabiltzen baitira.

Nahiz eta erabiltzailearen ikuspegitik askotan ez konturatu, cloud computing edo hodei-konputazioan oinarritzen diren aplikazioak gero eta gehiago dira. Internet webgunez osatutako sarea izatetik konputazio-zerbitzuak eskaintzen dituen hodei bat izatera pasatzen ari da. Hori da paradigma berria.