Zumaiako Natur Taldea

Abenduaren 7tik-18ra bitartean Nazio Batuen Erakundearen Klima Aldaketari buruzko Goi-bilera burutzen ari da Kopenhagen (Danimarka). Kyoto ondorengo gai honen inguruan egiten den batzarrik garrantzitsuena da egun hauetako hau, eta helburu zehatzak lortzeko deialdia egin du NBE-ek: lurrak industria aurreko garaian zuen tenperatura bi gradu baino gehiagorik ez igotzea. Horretarako gaur egungo atmosferara egiten diren isurketen maila nabarmen jaitsi behar genuke, %25tik-%40ra bitartean, hain zuzen ere.

Mugimendu interesgarriak egon badira ere, ez da akordio handirik espero eta munduko agintariak presionatzeko beste goi-bilera paralelo bat ere antolatu dute mugimendu sozialek,… eta Zumaiako lagun batzuk ere animatu dira bertara joatera eta handik eguneko kronika idaztera. Hona hemen lehen egunak emandakoa.

“Egunaren zati on bat bidaian eman ondoren, Kopenhagera iritsi gara azkenean. Berandu da eta hirian bueltatxo bat emateko astia besterik ez dugu izan. Hala ere, hemen, sirenatxoaren lurraldeetan, laster ohartu gara zerbait handia gertatzen ari dela.

Mundu osoko talde ekologistek eta GKE-k, parke, kale eta plaza guztiak hartu dituzte beraien argazkiak, standak eta publizitate kanpainak zabaltzeko. Euskarria edozein dela eta, mezu guztiak adierabakarrekoak dira: klima aldaketaren aurkako neurriak hartzeko denbora bukatu dela eta ekiteko garaia heldu zaigula. Dirudienez, mundu osoko politikarien gainean jarritako konfiantza maila txikia da eta horrela adierazten dute aireportuan ikusi ditugun anuntzioak.

2020. urtean

“Sentitzen dut. Hondamendia ekarri duen klima aldaketa gelditzeko aukera izan genuen baina,… ez genuen egin”

“Ekin orain: etorkizuna aldatu”

Harrigarria bada ere, Hollywoodetik zuzenean ailegatutako standak ere badaude eta horrelako txiringito batean“”Brad Pitt saving the climate” irakurtzeko parada izan dugu. Baina, gaur behintzat, ez dugu Brad Pitt bertan ikusi,… akaso bihar!

Portuko moiletan Greenpeace taldeko itsasontziak ere ikusi ditugu, hiriko kanalei kolorea emanez eta gure barneko emozioak piztuz.

Bihartik aurrera saiatuko gara hemen gertatutakoa kontatzen eta teknologiak laguntzen badu, argazki batzuk ere bidaliko ditugu.

Beraz, gau pasa Kopenhagetik.”

Aranzadi Zientzia Elkarteak Gipuzkoako hareatza eta paduretako flora eta landaredia ezagutzeko natur-irteerak aurkeztu ditu. Besteak beste, Zumaiako Santioko hondartza bisitatuko dute, urriak 17an (larunbata)

Hemen informazio gehiago duzue: natur_irteerak.pdf

Ohitura galdu gabe, aurten ere arrano arrantzaleen bisita izan dugu Bedua aldera. Eta gutxienez bi ale izan direla esan daiteke, horrelako batek eraztuna baitzeukan ezkerreko hankan.

Pazientzia izugarria duten herriko behatzaileek hegaztiari argazkiak atera eta zirgilo zuri-beltz horri ezker, bisitaria duela hiru urte Alemanian jaio zela ziurtatu dute. Baita beste bi anai-arreba bazituela ere.

Dirudienez, Alemaniako ipar-ekialdean dagoen Mecklenburg-Vorpommern Land-ean jarri zioten eraztuna, Kützerhof izeneko herrian, goi-tentsioko dorre batean kokatuta zegoen habi batean, hain zuzen ere.

HEGAN ornitologia-zaleen forotik hartu dugu berria eta argazki bat ikusteko aukera baduzue hemen: http://groups.yahoo.com/group/Hegan/message/10535

Landare hau, garai batean Zumaian bazegoen arren, azkeneko urteetan galdutzat jo izan da. Baina, Jabier Elorzak botanikazaleak berriro aurkitu du pasa den astean eta oso berri ona dela uste dugu. Izan ere, landare honen agertzeak Zumaiako duna ez dagoela hilik adierazten baitu.Segur asko, itsasoak ekarri du hazia eta honek, toki egokia topatu ondoren, sustraiak bota eta indarrez atera da. Orain arte Gipuzkoako kokapen bakarra Zarauzko dunetan zen. Lotsagarria bada ere, hain urria den landare hau ez dago oraindik babestuta eta hainbat mehatxu jasaten ditu:

1. Udan hondartzak garbitzeko erabiltzen den makinaria astuna dela eta, landareak ezin dira irten.
2. Jendearen masifikazioak ere kalte ugari egiten du: molestatzen duten landareak kentzen, zuloak egiten, kanpin-dendak jartzen, barbakoak pizten edo zakurrak jolasean,…

Altxor handia dugu Santiago aldean eta behar bezala zainduko bagenu, oraindik eta aberatsagoa izango zen, zalantzarik gabe.   

Askotan eredutzat hartzen dugun Europa horretan debekatuta baldin badaude ere, duela gutxi irekitako bariantean zarata murrizteko pantaila gardenak jarri zituen Foru Aldundiak. Hain urrutira joan gabe ere, Espainiako Gobernuak egiten dituen karretera eta trenbideetan, badira 10 urte ez direla erabiltzen eta Ingurumen Eraginaren Gaineko azterketetan askotan zuzentzen den akatsa dela. Baina, dirudienez, hemen ez gara enteratzen.

Beheko argazkiak ikusita garbi dago zer dela eta ez dira erabiltzen,… eta hauek aste honetako argazkiak besterik ez dira. Izan ere, hilabete batzuk badira, arazoa antzeman eta udaletxera jo genuela. Erantzuna bistan dago.

Irudien artean EAE-an espezie kalteberen katalogoan dagoen martin arrantzalea ere ikus daiteke. Arriskuan egotea ez da harritzekoa, hegazti hauen babesteko neurriak hartu behar dituenak, tranpa hilgarriak jartzen badizkio.

Uztailaren 26an mendi lasterketa bat korritu da estreinakoz biotopo babestuaren eremuan, Zumaia eta Deba arteko itsaslabarretan. Ekimen honen harira, zenbait zalantza eta kezka sortu zaizkigu, eta horien berri eman nahi dugu idatzi honetan.

Lehenik eta behin, gogora ekarri nahi dugu urteak eta urteak egin ditugula naturgune horren babesa eskatzen. Borroka luzea izan da, baina azkenean naturzaleen mezua iritzi zen instituzioetara eta gaur egun biotopo babestua da Zumaia eta Deba arteko kostaldea. Baina bistan da oraindik bide luzea dugula egiteko: biotopo babestuaren arau nagusia (NBAP) idatzita eta onartuta dago, baina letra txikia falta da, erabilera konkretuak arautuko dituen plana. Eta hori lantzea eta praktikan jartzea Aldundiaren ardura da.

Bestetik, herritarren artean ere kezka sumatu dugu paraje horren erabilera asko handitu delako azken urteotan –are gehiago biotopo babestu izendatu zenetik–, eta ez delako inolako neurri praktikorik hartu hori bideratzeko. Baserritarrak ere kexatu dira jendea edozein lekutik sartzen dela, bideak errespetatu gabe. Beraz, badago zer egina.

Garbi dugu lan hori egin artean ez dela aurrerapauso nabarmenik egingo ingurune hori babesteko, eta gauza asko airean daudela oraindik. Horregatik, zentzuzkoa iruditzen zaigu araudi hori zehaztu arte erabilera berririk ez baimentzea biotopo babestuaren eremuan. Eta argi gorriak piztu zaizkigu lasterketa honen berri izan genuenean.

Esan behar dugu Flysch Trail lasterketako antolatzaileekin harreman zuzena izan dugu, eta, alde horretatik, beraiekin ez dugu inolako arazorik izan. Guk hor ikusten duguna da Aldundia dela ingurune honen kudeatzailea eta hari dagokiola hau guztia arautzea. Gure kezka nagusia ez da lasterketa konkretu honen ingurukoa, baizik eta Aldundiaren partetik ez dagoela zehaztuta prozedura bat horrelako ekimenen aurrean: baimenak emateko irizpideak, nola egin publiko, helegiteak aurkezteko aukera… Horrek sortzen digu kezka aurrera begira, badakigulako ingurune hori oso erakargarria delako gauzak antolatzeko, eta ikusten dugulako Aldundiak lanak egin gabe dituela.

Oraingoan herriko jendeak antolatutako ekimena izan da eta hasieratik izan dugu eskura informazioa. Horri esker, Aldundiari gure kezkak eta gure proposamenak aurkezteko aukera izan dugu. Baina, antolatzaileak kanpokoak izan balira? Herritarrak zer bide du informazioa jasotzeko eta, bidezko baderitzo, helegiteak aurkezteko?

Idatzian azterketa tekniko bat egin genuen, zenbait neurri proposatuz. Besteak beste, leku batzutatik ez pasatzeko bertako landaredia babeste aldera; zenbait neurri hartzeko ikusleak eta kotxeak kontrolatzeko, eta zaborra behar bezala jasotzeko; eta ebaluaketa egiteko, bai lasterketaren aurretik eta ondoren, eragina neurtu ahal izateko. Aldundiak ez digu erantzun zehatzik eman, baina jakin dugu guk proposatutako neurri asko kontuan hartu dituztela, ontzat jo dituztela. Zalantza gelditu zaigu, ordea: guk muturra sartu izan ez bagenu, zein izango ote zen Aldundiaren jokaera?

Beraz, Aldundiari eskatzen dioguna da biotopo babestuaren erabilera publikoen plana lehenbailehen egiteko, aurrerantzean garbi gera dadin ingurune horretan zer egin daitekeen eta zer ez, eta berma dadin prozedura administratiboan herritarren informazioa eta helegiteak aurkezteko eskubidea. Bestetik, pentsatzen dugu Zumaiako Udalak jokaera irmoagoa agertu beharko lukeela kontu hauek guztiak argitu eta bideratzeko orduan, are gehiago lasterketako antolatzaile ofiziala den neurrian.