 |
| De arquitectura-urbanismo |
Luis Peña Ganchegui, munibe saria web a ikusteko.
1958 urtean eraiki zituzten lehen etxebizitza eraikina Luis Peña Ganchegui arkitekto Oñatiarrak eta Juan Manuel Encio arkitekto donostiarrak. Urte hartan Zarautz ko Vista alegre etxebizitza dorrea eraiki zuten. Entzuna izan zuen harek. Gaur egun Vista Alegre zarautz tarra, HIrurogei hamarkadan egin ziren hirigintza bortitzaren ondarea bezela ezagutzen bada ere, haserako egitasmoa, egileen hitzetan ez zen ulertu eta denborarekin hirigintza arrunt bihurtu zen. Garai haietan, Mugimendu Modernoaren ondarrak jaso genituen gure artean. Ulertu ez ziren “arauekin” jakina.
1961 urtean donostiako Trinitate plaza eraberritu zuen. Gaur egun aldaketak jasan ba ditu ere, alde zaharreko leku adierazgarrietako bata da, Kultura ekitaldi erakargarriegatik.
1963 urtean garaiko Aizpurua arkitektura saria jaso zuen, Motriku ko etxeengatik. Bertan euskal herriko arkitektura herrikoiaren berrikusketa jorratuaz, hurrungo urtetan eredu bihurtu ziren hainbat eta hainbat lankideentzat, eta euskal herriko arkitekturarentzat.
1966 urtean zumaiako Karidade Karmeldar Mojek eskatuta, Maria eta Jose ikastetxe berria eraikitzeko enakargua jaso zuen. Ordurako Luis Peña Ganchegui, izena zuen arkitekto izanda Eduardo Mangada arkitekto Madrildarrarekin eta geroago Arkitektura eskolako maisu izango zen Migel Garai lankide zuela, egin zen eraikinaren egitasmoa.
Zumaiarrentzat Ikastetxe hau, ikasketak jorratzeko gune bat baino gehiago izan da; izan ere garai batetan kirol ekitaldiak bertako jolastokian egiten ziren, herrian besterik ez zegoelako. Eskolarteko futbito txapelketak eta Pulpo elkarteko eskubaloi partidak, besteak beste. Ikastetxeko antzokian, musika ekitaldiak, zine emanaldiak eta antzerkiak ikusi ditugu urte askotan. Meza emanaldiak ere eman ohi dira agur egun ere. Gogoan izango dute zumaiarrek Ainhoa Arteta etorri zenean, ezkututik eta abeslearen soinuak txundituta azaldu zen xauxarra egaldi zoroa egiten (inork daki kantariarekin etorri zen edo), edo eta hainbat San Telmotan egindako bertso emanaldiak edo eta haurrentzako arratseko zine emanldiak 25 pezta ko sarrera ordainduta. Ikastetxea urtetan neskentzako bakarrik zen, baina 1971 urtea geroztik mutillak ere onartzen hasi ziren. Gaur egun zumaiako ikastetxe pribatu bakarra da, San Pedro ikastetxea eta Zumaiako Ikastola desagertu zirenetik.
 |
| De arquitectura-urbanismo |
 |
| De arquitectura-urbanismo |
Arkitekturari dagokionez, Peña Ganchegui arkitektoak jorratu zuen Euskal estilo berriaren adibide bat gehiago da. Kasu honetan, klaustro eskema jarraitu zuen erakinaren zatiak antolatzeko eta memorian dionez, bi altura bakarrik altxa ziren, inguruko etxe bajuetatik ahalik eta gutxien bereizteko. Adreilu gorria era azaltzen da bere hainbat lanetan; hirurogei hamarkadako hainbat erikinetan bezela. Urtetan N634 errepide alboko espaloi ixtua izan ditu lagun. Gaur egun Narrondo ibaiertzean dagoen espaloia eraiki arte behintzat. Beharrezkoa du hala ere, Jadarretik datorren espaloi zabalaren jarraipen bat, honetarako barneko plazatxoei metro parebat kendu beharko bazaizkio ere.
 |
| De arquitectura-urbanismo |
Azken hamarkadan haurtzandegi serbitzua eskaintza berria dela eta, Ganchegui arkitektura bulegoari, behe solairuan gela berriak eraikitzeko egitasmoa eraiki zen. bertan estilo berritzaile eta gaurkoa Mario Sangalli eta Rocio Peña (Luis Peña Ganchegui ren alabak) egindako egitasmoa izan zen.
1975 Teniseko Plaza izenarekin jaio zen egitasmoak izan du arkitekto honen lanetatik fama handiena. Hasera batetan, ur zikinen hodia ezkutatzeko heraikitako espazio publikoak, Eduardo Chillida eskultorearen artelanak izan zituen Donostiako badiaren mendebaldeko puntaren protagonista, Gaur egun Haizearen Horrazia ezagutzen den eskultura alegia. Gaur egun lekuari ere izena eman diolarik . Ingurua eta hiriaren arteko muga bezela eraiki zenean ez zituen gaur egungo irisgarritasun baldintzat inondik inora ere beteko, hainbat eskilara haundi eta Porriño harri adokin galantei esker. Nor da ausarta leku honi irisgarritasun baldintzetara egokitzeko? Zer da artelan ukiezina edo hiri gvune publikoa? To eztabaida…
1997 urtean Luis Peña Gancheguik Munibe saria jaso zuen, euskal kulturari emandako ekarpenengatik.
2004 urtean Espainiako Arkitekto Elkargoen Kontseiluak Urrezko domina eman zion bere lanagaitk.
2009 apirilak 02 an 83 urterekin amaitu zen Luis Peña Gancheguiren ibilbidea. Azken unerarte lanean jarraitu bait zuen.
Gaur egun, Mario Sangalli eta Rocio Peña arkitektoek, ikastetxearen arbel teilaz eraikitako estalkia berritzeko egitasmoa egin eta zuzendu dute. Emaitza bikaina izan bada ere bada faltan bota duten elementu bat ere. Sarreran zegoen tximinia eraitsi egin dute. Gure ustetan, Urrezko domina eta kulturari hainbat sormen daibide eman dituen arkitekto batek merezi du bere eraikin baten diseinua ahalik eta osoen mantentzea, naiz eta tximiniaren erabilera beharrezkoa ez izan. Kontutan izanda berrikuntza egilearen alabak eraman duela, harrigarriagoa da hartutako erabakia. Gure ustetan eraikinak merezi du 40 urteak beteak dituenean errespetu gehiago.
 |
| De arquitectura-urbanismo |
 |
| De arquitectura-urbanismo |
ZIIZ elkartearen aurkezpenean Michael Barkhman historigileak, ibaiertzetako untziolen eta Zumaiako untziolen historia eta garrantzia kontatu zuen. Hura gure ondarea delako eta bertatik hainbat zumaiako familiak bizitza atera zutelako. http://dco1971.blogspot.com etik garai hartako marrazki batekin irudikatuko ditugu zumaiako garai hartako paisaia.
