Zibergela

Astelehenean plazaratu zen Google Earth aplikazioaren bosgarren bertsioa. Esploratzeko jarri duten funtzionalitatea du berrikuntza nagusi. Berrikuntza hori garatzeko, National Geographic erakundearekin aritu dira elkarlanean. Elkarteko kide den Sylvia Earle urpekari esperientziadunak eman zien ideia jardunaldi batzuetan. Horrela hasi ziren lanean aste honetan aurkeztu duten proiektuan. Bertan, National Geographic eta beste erakunde batzuen informaziotik abiatuz eta Google Earth aplikazioaren nabigatzeko gaitasunaz baliatuz, ozeanoak urpekari baten moduan zeharkatzeko aukera ematen du. Hori egiteko, aplikazioaren azken bertsioa hartu besterik ez da egin behar, Linux, Mac eta Windows plataformetarako dago eskuragarri.

Informatika eta Internet munduan termino berri bat azaldu da indar bereziarekin azkenaldian. Cloud computing edo hodei-konputazioa izeneko terminoak, aplikazio informatikoak garatzeko paradigma berri bat proposatzen du. Gaur egun, horren erabilera asko ari da handitzen. Askotan, erabiltzaile arruntak ere baliatzen ditu era horretara garatutako aplikazio edota web guneak.

Zer da?

Cloud computing-aren edo hodei-konputazioaren definizio argi bat ematea ez da erraza. Teknologia berrietan munduko adituenak direnak, bakoitzak bere ukitua ematen dio definizioari. Dena dela, ideia nagusia ondorengoa da: konputazio zerbitzuak Internet bidez eskaintzea. Hodeiarena, Interneten metafora bat besterik ez da. Garapen tradizionaletan, aplikazio osoa ordenagailu batean exekutatzen da eta asko jota sare lokalean konektatuta dauden hainbat ordenagailutan. Hodei-konputazioan, aplikazioaren osagaiak Internet bidez atzi daitezke.

Aktore nagusiak

Joera honek teknologia berrietako enpresa handiak ere erakarri ditu. Izan ere, mundu berri hau menperatu eta aurkariei aurrea hartzen dienak etorkizunean abantaila handia izango baitu. Beraz, ezinbestekoa dute beraien indarrak hodei-konputazioan kontzentratzea, etorkizunean ere bertan jarraitu nahi badute.

Badira hodei-konputazioan erabat sinesten dutenak eta apustu sendoa egin dutenak. Mota horretako enpresak dira Google, Amazon, Yahoo! esaterako. Horiek guztiek hodei-konputazioa osatzen duten aplikazio ezagunak eskaintzen dituzte. Nahiz eta Amazonen jarduera nagusia merkataritza elektronikoa izan, Internet bidezko konputazio zerbitzu interesgarriak eskaintzen ditu.

Enpresa handi horiek hodei-konputazioan esperantza handia daukate jarrita. Hori dela eta, terminoa patentatzen saiatu denik ere bada. Hain zuzen, Dell etxea saiatu zen cloud computing terminoa patentatzen, baina ez zuen lortu.

Aplikazioak

Hodei-konputazioan oinarritzen diren aplikazio asko ezagunak dira. Nork ez ditu ezagutzen Facebook bezalako plataformak edota Google Apps aplikazio sorta. Bertako aplikazioak inongo softwarerik instalatu gabe erabil daitezke, horrela mantentze lan gutxiago egiten da. Faktore hori oso garrantzitsua da enpresa baten ikuspuntutik

Zerbitzuak

Nahiz eta hasiera arraroa gerta daitekeen, zerbitzuak ere eskaintzen dira. Normalean webgune batentzat kostu handia duten zerbitzuak eskaintzen dituzte, askotan doan. Bilatzaile handiek norbere webgunean bilatzeko ematen duen aukera da adibide bat. Bertan, bilaketa egiteko funtzionalitatea gehitzen zaio webguneari inongo aplikazio konplexurik instalatu gabe. Nortasuna kautotzeko eskaintzen den zerbitzua da beste adibide bat, OpenID bezalako plataformek eskaintzen dutena.

Biltegiratzea

Baina hodei-konputazioaren paradigmak aukera berri asko zabaltzen ditu. Indar handia hartzen ari diren horietako bat biltegiratzearena da, hau da, informazioa biltegiratzeko zerbitzuak eskaintzea. Informazio hori, fitxategiak (irudiak, dokumentuak eta abar…) ez ezik, datuak ere izan daitezke, urruneko datu-base bidez. Arlo horretan ere Amazon eta Google daude puntan, beraien SimpleDB eta App Engine zerbitzuekin hurrenez hurren. Eskaintzen duten biltegiratzeko aukerarekin, web aplikazio baten beharrak handitzea ez da arazoa, Amazonek eta Googlek dituzten zerbitzari ahaltsuak erabiltzen baitira.

Nahiz eta erabiltzailearen ikuspegitik askotan ez konturatu, cloud computing edo hodei-konputazioan oinarritzen diren aplikazioak gero eta gehiago dira. Internet webgunez osatutako sarea izatetik konputazio-zerbitzuak eskaintzen dituen hodei bat izatera pasatzen ari da. Hori da paradigma berria.

Teknologia berrien munduan ohiko bihurtzen ari den legez, Googlek berriro ere protagonista izatea lortu du, baina oraingoan ez da web zerbitzu bategatik izan. Ikasturte hasieran, Chrome web nabigatzailea eta Android sistema eragilea duen lehen eskuko telefonoa aurkeztu dituzte. Artikulu honetan web nabigatzailea izango da ardatz; haren berrikuntza teknikoez gain, Googlek hori garatzeak zer suposatzen duen aztertu nahi dugu.

Berrikuntza teknikoak

Nahiz eta Chromeren irteerak oihartzun handia lortu duen, ez da ahaztu behar oraindik amaitu gabeko tresna bat dela. Hala ere, Google ezagututa, ziur egon hobekuntzak bata bestearen atzetik etorriko direla hemendik aurrera. Dena den, tresnak izan ditu lehenengo balorazioak, baita euskal internauten artean ere.

Erabiltzen hastean, lehenengo ezaugarri interesgarria haren diseinua da; oso sinplea eta arina. Baina itxura baino gehiago da. Esate baterako, helbideak jartzen diren barra bilaketa barra da aldi berean. Modulu horrek Omnibar du izena, eta karaktere batzuk idaztean, berehala hasten da nabigatzailea helbideak proposatzen.

Beste berrikuntza bat erakusten duen lehenengo orria da. Orri horretan, azkenaldian gehien bisitatu diren webguneak azaltzen dira. Horrela, berriro bertara joateko ez dago ezer idatzi beharrik, esku-eskura jartzen baitu Chromek.

Exekuzio abiadura ere oso azkarra da, horrela iragarri zuten eta, egia esan, nabaritzen da. Horretan lagundu du Googlek webgunetako javascript kodea prozesatzeko garatu duen V8 motor berriak.

Estrategia kontua

Azken urteotan Interneteko nagusia Google izan dela inork ez du zalantzan jartzen. Bera izan da sarean egokien mugitzen jakin izan duen enpresa. Orri hauetan ere sarritan erakutsi izan dira haren web zerbitzu batzuk. Ezagunenen artean ondorengoak daude: bilatzailea, posta zerbitzua (Gmail), sareko bulegotika (Google Docs) eta abar. Eduki horietara guztietara atzitzeko, ordea, besteren nabigatzaileak erabili behar dira. Horien artean erabiliena Microsoften Internet Explorer da, Googleren arerio nagusia.

Argi dago Googleri ez zaiola batere gustatu bere webguneak atzitzeko bere aurkari nagusiaren nabigatzailea erabiltzea. Eta, nahiz eta Mozilla Firefox nabigatzailea diruz laguntzen duen, duela bi urte bere web nabigatzaile propioa garatzen hasteko erabakia hartu zuen. Web nabigatzaileak egiten du erabiltzailearen ordenagailuaren eta Interneten arteko zubia; orain arte Microsoft nagusi izan da eremu horretan. Hala, guztiz garrantzitsua da erabiltzaileak sarea atzitzeko erabiltzen duen tresna norberarena izatea. Kasu honetan, horrela ulertu behar da Googlek egindako urratsa.

Esate baterako, Internet Explorerri gehitu zaion azken ezaugarrietako bat Googleren AdSense publizitate eremuak kentzeko aukera da. Horrela, erabiltzailea nabigatzen ari denean publizitate hori ikusi gabe egin dezake. Horrek, jakina den bezala, publizitate gutxiago ikustea dakar, eta, ondorioz, Googleren diru sarrerak gutxitzea. Ez da ahaztu behar Googleren diru sarrera handiena publizitatetik datorrela. Beraz, jendeak ahalik eta gehien ikustea komeni zaio. Arazo horri aurre egiteko, zer hobe bere nabigatzaile propioa ateratzea baino.

Etorkizuna

Garbi dago etorkizuna erabiltzailearen nabigatzeko ohiturak aztertzea izango dela. Hori egiten duenak bere produktuak hobeto egokitu ahal izango ditu erabiltzailearen beharretara. Eta horretarako beharrezko tresna web nabigatzailea izatea da. Hala, zenbat eta erabiltzaile gehiagok erabili, nabigatzeko ohiturei buruzko informazio gehiago metatu ahal izango da.

Kontu horrek erabiltzailearen kontrolari buruzko eztabaida bete-betean ukitzen du. Izan ere, Interneten nabigatzean, ez da webguneetan soilik utziko arrastoa, baita web nabigatzaileetan ere. Gainera azken horiek sarean sartzen denetik irten arteko mugimenduak kontrolatu ahal izango dituzte.

Microsoft eta Googleren begiradapetik irteteko modua izango da Mozilla Firefox eta halako nabigatzaileak erabiltzea? Denborak esango du.