zumaia eginez

EUROPAKO PARLAMENTURAKO HAUTESKUNDEAK ZUMAIA- 2009/06/7

BEHIN-BEHINEKO BALORAZIOA 

Europako hauteskundeetako emaitzen eboluzio historikoa:

	1987	1989	1994	1999	2004	2009
Errolda				6.793	7.042	7.273
Emandako botoak				4.746	3.069	3.015
EAJ/PNV	1.031	1.058	1.037		1.080	961
EAJ/PNV + EA				2.195
EA	1.024	697	475		369
EA + Aralar						418
Ezker Abertzalea	932	894	770	1.353	599	705
Aralar					52
PSOE	697	630	579	686	591	659
PP		106	234	343	232	155
Ezker Batua (IU)			151	61	103	43
EE (Eusk. Ezk.)	388	361

 

Europarrak 2009/ Azken Hauteskundeak/ Aurreko europarrak 2004:

	EUROPA/2009	GASTEIZ/2009	EUROPA/2004
Errolda	7.273	7.215	7.042
Emandako botoak	3.015	4.563	3.069
EAJ/PNV	981	1.704	1.080
EA		445	369
EA + Aralar	418
Ezker Abertzalea	705	658	599
Aralar		509	52
PSOE	659	983	591
PP	155	189	232
Ezker Batua (IU)	43	133	103

* Parte-hartze aldetik, nabarmena da hauteskunde hauek ez dutela biztanlegoarengan  interes handirik sortu. Duela hiru hilabete Gasteizko Parlamenturako hauteskundeetan botoa eman zuten 1.548 zumaiarrek oraingoan ez dute botorik eman. Azken urteetan, hauteskunde europarren ezaugarri bihurtu da parte-hartze baxua. Abstentzioa:

2004an – % 56’42.

2009an – % 58’55.

* Gasteizko Parlamentuko hauteskundeen emaitza eta ondorioak kontuan hartuz, hauteskunde hauetan, Europarako emaitzez gain, Euskal Herrian beste erronka hauek ere jokoan izan dituzte alderdi politikoek:

• PNV/EAJ: Erkidego Autonomikoan alderdi nagusia (boto gehien jasotzen dituena) dela berretsi behar zuen. Gasteizen oposizioan dagoenetik, bere mezu nagusia zera da, alderdi nagusia izanik berari dagokiola lehendakaritza eta gobernua. PSOE eta Patxi Lopez lapurrak direla esaten jarraitzeko, ezinbestekoa zuen hauteskunde hauetan nagusitu eta PSOEri alde nabarmena ateratzea.
• PSOE: Gasteizko gobernua lortu eta Patxi Lopez lehendakari izendatu ondoren,  azken hauteskundeetan izandako gorakadari eutsi eta Erkidego Autonomikoko alderdi nagusi izateko lehian, PNVri nagusitu edo aldea murriztea zuen jokoan. Bide batez, PPrekin bat eginik ibiltzeak boto-emailean artean izan dezakeen eragina neurtzeko termometroa ere baziren hauteskundeak.
• Ezker Abertzalea: gero eta zailago du hauteskundeetan parte-hartzea, eta horrek eragin kaltegarria izan du azken urteetako emaitzetan. Ezker Abertzalea desager dadin ahalegin handia egiten ari dira hainbat alderdi politiko, haren jarduera politikoa oztopatu eta historikoki jaso izan dituen botoak beste alderdi batzuetara bideratzeko. Estrategia hori berretsi egin da hauteskunde hauetan. Hego Euskal Herrian ezin izan du kandidatura propiorik aurkeztu. Hauteskunde hauek lehian ipini ditu, berriz ere, Ezker Abertzalearen indarra eta bere aurkako estrategiaren balioa.
• EA: hauteskunde autonomikoetan izandako emaitza txarrek eta geroztik bizi dituen barne-gatazkek bustidura berezia eman diote hauteskunde hauei. Bakarrik aurkeztu izan balitz, iraupena izango zukeen jokoan. Koalizioan aurkeztu denez, ordea, ez zuen hainbeste jokatzen. Emaitzek eragin handiagoa izango dute alderdiaren barnean esparru politikoan baino.
• Aralar: azken hauteskundeetan gorakada nabaria izan zuen alderdi honek.
  Gorakada horrek, gainera, Ezker Abertzaleari kalte handia egiten ziolakoan, izugarrizko sona eta miresmena sortu zuen Espainiako komunikabide eta alderdietan. Hauteskunde hauetan, aurrekoetan sortutako espektatibei eutsi behar zien alderdi honek.
• PP: hauteskunde autonomikoak izan zirenetik, inoiz izan duen eragin handiena du euskal politikan. Gasteizko Parlamentuan duen pisua boto bidez baieztatu behar zuen hauteskunde hauetan.
• Ezker Batua (IU): EAri buruz esandakoak balio du beste alderdi honentzat ere, koalizioaren ordez Espainia mailan Izquierda Unidaren emaitzak hartuz.

• Hauteskunde europarrek dituzten berezitasunak kontuan hartuz (abstentzioa, e.a.), konparaketak aurreko europarrekin egitea da egokiena. Hori egitean, tendentziak mantendu edo aldatu diren jakiteko, lagungarri izango ditugu azkeneko hauteskundeetako emaitzak, nahiz eta hauteskunde ezberdinak izan. Zumaiako emaitzak irizpide horiekin aztertuta, PSOEk eta Ezker Abertzaleak bakarrik lortu dute orain bost urte baino boto gehiago. PNV/EAJ, PP eta Ezker Batuak galera nabarmena izan dute. EA/Aralar koalizioak orduan bakoitzak bere aldetik lortu zituen emaitzen batuketa errepikatu du (-3 boto). Europarrak konparatuta:

PNV/EAJ                     -119

Ezker Abertzalea         +106

PSOE                             + 68

EA/Aralar                     – 3

PP                                  – 77

Ezker Batua                 – 60

* Ondorio gisa:

- PNV/EAJ. Ez du gelditu daraman boto-galera. Gasteizko gobernua galduta, bazituen arrazoiak bere hauteslegoa motibatzeko. Ez du lortu. Ezker Abertzalea eta PSOErekin zuen aldea murriztu egin da.

- Ezker Abertzalea. Zailtasunak zailtasun, gorakada handiena alderdi honek izan du. Zeraman galera-tendentzia aldatu eta Zumaian bigarren indar politikoa izatea berreskuratu du.

- EA/Aralar. Orain bost urteko emaitzak errepikatzea ez da emaitza ona, batik bat Aralarrek ordutik hona zeraman gorakada kontuan hartuta. Tendentzia aldatuta, Aralarrek oraingoan ez du igoerarik izan eta igotzen hasi aurreko emaitzak errepikatu ditu EArekin koalizioan. Emaitzak errepikatzeko, agian EAren hauteslegoa jaitsi eta Aralarkoa igo egin da. Hala ere, emaitzak ikusita, nabardura horiek ez dira esanguratsuak.

- PSOE. Botoak irabazi dituen beste alderdia. Gorako joera mantentzen du. PPrekin sinatutako akordioak ez dio faktura handirik pasa. Nahiz eta botoak irabazi, Ezker Abertzalearekiko aldea handitu egin zaio. Aldiz, biek ere murriztu egin dute PNVrekiko zuten aldea.

- PP. Boto asko galdu ditu. Izan daitezke PSOEk irabazi dituenak. Badirudi PPko boto-emaileek nahiago dutela PPren politika PSOEk egitea. Zigorra ere izan daiteke, PSOE gehiegi estutzeagatik.

- Ezker Batua. Proportzionalki boto gehien galdu dituen alderdia (erdia baino gehiago). Krisi-egoera bizi du eta segur aski horrek eragina izan du boto-emaileak motibatzeko garaian.

* Seguru asko, Ezker Abertzaleak hain emaitza onak lortzeko, izan du eraginik hauteskunde hauetan botoek legezko balioa izateak. Botoa baliozkoa izatea motibagarria da jendearentzat, aurretik hainbeste aldiz botoa baliorik gabekotzat jo ondoren.

* Bereziki salagarria da hedabideen aldetik izandako boikota eta bazterkeria. Iniziatiba Internazionalista legezko alderdia da, baina ezin esan besteen tratamendu bera eman diotenik.

* Azken egunotan areagotzen ari dira iruzur-zantzuak eta putxerazoa izan dela gero eta garbiago geratzen ari da. EAEko emaitza batzuk aztertuta, Iniziatibak 1.342 boto “berreskuratu” ditu, eta hirugarren indar politikoa izan da hauteskundeotan. Zorionez, Zumaian zenbaketan ez zen izan inolako gorabeherarik eta datuak ondo daude.